(Sydney) – Hôm nay, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu rằng trong đợt Đối thoại Nhân quyền Australia – Việt Nam lần thứ 21 tới đây, giới chức Australia nên gây sức ép để chính quyền Việt Nam phóng thích các tù nhân chính trị và đảo chiều xu hướng gia tăng đàn áp nhân quyền. Vụ việc của ông Trần Hiệp, một nhà hoạt động dân chủ và nhân quyền là công dân Australia, phải được quan tâm đặc biệt. Ông đang bị giam giữ ở Việt Nam từ khi có tin bị mất tích ở Cambodia vào tháng Chín năm 2026.
Trong một tờ trình gửi tới Bộ Ngoại giao và Thương mại, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đề nghị chính phủ Australia yêu cầu Việt Nam đạt được các tiến bộ rõ ràng, cụ thể và có thể kiểm chứng về các vấn đề như tù nhân chính trị, quyền của người lao động, đàn áp xuyên quốc gia và quyền tự do tôn giáo, tín ngưỡng.
“Tính từ đợt đối thoại với Australia gần đây nhất, Việt Nam đã ráo riết gia tăng đàn áp nhân quyền cả ở trong lẫn ngoài nước,” bà Daniela Gavshon, Giám đốc Quốc gia Australia của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nói. “Phía Australia cần nói rõ với Việt Nam rằng bản thân việc cứ tổ chức một cuộc họp định kỳ như thế nữa không thể tính là một thành tích tiến bộ.”
Nhà cầm quyền Việt Nam đã gia tăng đàn áp xuyên quốc gia, vươn ra ngoài biên giới để đàn áp những người bất đồng chính kiến bằng cách nhằm vào các nhà hoạt động nhân quyền, những người phê phán chính phủ và những người khác, qua đó vi phạm quyền con người của họ. Cuối tháng Chín, Việt Tân, một tổ chức chính trị hải ngoại, báo động rằng công an Việt Nam đã bắt ba thành viên của họ ở Cambodia, trong đó có ông Trần Hiệp, và áp giải họ về Việt Nam.
Chính quyền Việt Nam hiện đang giam giữ hơn 160 tù nhân chính trị vì đã thực hành quyền tự do ngôn luận của mình hay ôn hòa vận động cho dân chủ và nhân quyền. Hàng chục người khác đang bị giam giữ chờ xét xử. Trong chín tháng đầu năm 2026, các tòa án Việt Nam đã kết luận có tội và xử ít nhất là 31 nhà hoạt động các bản án tù giam nặng nề, trong đó có các blogger nổi tiếng Hoàng Thị Hồng Thái và Huỳnh Ngọc Tuấn. Cũng trong thời gian này, công an đã bắt giữ ít nhất là 46 người khác vì lên tiếng phê phán chính quyền.
Cuộc đối thoại sắp tới cũng cần tập trung vào việc Việt Nam đè nén quyền tổ chức công đoàn độc lập. Cả hai quốc gia Australia và Việt Nam đều là thành viên của Hiệp định Đối tác Tiến bộ & Toàn diện Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) trong đó có các điều khoản buộc Việt Nam tiến hành cải cách và cho phép thành lập các công đoàn độc lập. Tuy nhiên, như Tổ chức Theo dõi Nhân quyền mới ghi nhận, chính quyền Việt Nam chưa thực sự cải cách về chính sách cũng như thực tế, và cấm đoán người lao động thành lập và vận hành các công đoàn độc lập thật sự.
Chính quyền Australia nên thể hiện quan ngại về các vi phạm nói trên. Australia cũng nên phác thảo các hậu quả của việc Việt Nam trì hoãn cải cách sẽ ảnh hưởng tới quan hệ song phương cũng như việc thực thi các điều khoản về thương mại và thuế trong khuôn khổ hiệp định như thế nào.
“Đối thoại nhân quyền Australia – Việt Nam sẽ chẳng có thành công đáng kể nếu không đưa ra được các kết quả cụ thể,” bà Gavshon nói. “Đối thoại nhân quyền không phải là một bài tập đánh dấu một việc đã làm, mà đúng ra phải là một giao dịch ngoại giao với các hiệu quả thực tế.”