(Bangkok) – Hôm nay, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu rằng nhà cầm quyền Việt Nam nên hủy bỏ cáo buộc hình sự đối với nhà bình luận nổi tiếng trên mạng xã hội và phóng thích bà ngay lập tức.
Ngày 29 tháng Bảy năm 2026, một tòa án ở Hà Nội tuyên Hoàng Thị Hồng Thái có tội và kết án bà sáu năm tù giam. Công an Hà Nội bắt bà vào ngày mồng 7 tháng Giêng vì các lời bình luận phê phán chính quyền của bà trên mạng xã hội, và cáo buộc bà tội tuyên truyền chống nhà nước theo điều 117 của bộ luật hình sự.
“Đúng ra Hoàng Thị Hồng Thái không nên bị truy tố vì lên tiếng phản đối bất công và các vi phạm nhân quyền của chính quyền Việt Nam,” bà Patricia Gossman, Phó Giám đốc chuyên trách cấp cao Ban Á Châu của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nói. “Chính quyền Việt Nam nên ngay lập tức trả tự do cho bà và những người khác bị đàn áp vì đã ôn hòa thực thi các quyền tự do biểu đạt của mình.”
Bà Hoàng Thị Hồng Thái, 45 tuổi, đã đăng tải hàng trăm lời bình trên mạng xã hội, tập trung vào các vấn đề chính trị xã hội và bày tỏ sự đồng cảm với những người bị chính quyền bị đàn áp. Tính tới tháng Bảy năm 2026, tài khoản Meta của bà có 118.000 người theo dõi.
Từ tháng Tư năm 2025, bà bị công an thẩm vấn về các bài viết và dọa bắt. Vài ngày sau, bà đăng một tin nhắn trên mạng xã hội xin lỗi vì không có lựa chọn nào khác ngoài việc dừng viết vì công an gây sức ép buộc bà phải chọn giữa việc bày tỏ quan điểm hay được nuôi đứa con mắc chứng tự kỷ. “Làm mẹ hay đi tù,” bà viết. Vài ngày sau đó, bà lại tiếp tục viết.
Tháng Sáu năm 2025, bà đăng một bài trên mạng phê phán điều 117 và điều 331 của bộ luật hình sự Việt Nam vi phạm quyền tự do ngôn luận đã được ghi nhận trong hiến pháp Việt Nam và kêu gọi Quốc Hội sửa đổi hay hủy bỏ các điều luật đó. Điều 117 có nội dung rất rộng nghiêm cấm hành vi “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam,” với chế tài lên tới 20 năm tù giam. Điều 331 hình sự hóa các hành vi bị coi là “xâm phạm lợi ích nhà nước,” với chế tài tới 7 năm tù giam.
Nhà cầm quyền Việt Nam đã gia tăng vận dụng điều 117 để truy tố những người phê phán vì bày tỏ ý kiến không theo đúng quan điểm của Đảng Cộng sản. Trong năm qua, chính quyền đã kết án và xử tù ít nhất là 14 người, và cáo buộc thêm ít nhất là 12 người khác theo điều luật này.
Tháng Ba năm 2026, một tòa án ở tỉnh Đắk Lắk kết luận có tội và xử cựu tù nhân chính trị Huỳnh Ngọc Tuấn bản án tám năm rưỡi tù giam vì đăng ý kiến của mình trên mạng xã hội. Trước đó ông đã từng phải thi hành bản án 10 năm tù vì viết tác phẩm hư cấu không vừa ý chính quyền.
Trong tháng Sáu và tháng Bảy, công an bắt giữ năm người vì có vai trò trong việc xuất bản một cuốn sách gây tranh cãi về Hồ Chí Minh, người sáng lập chủ nghĩa cộng sản Việt Nam.
Trong các năm 2025 và 2026, được biết nhà cầm quyền Việt Nam đã cáo buộc sáu người tội tuyên truyền chống nhà nước vì bị cho là liên quan tới Tập hợp Dân chủ Đa nguyên, một nhóm dân chủ thành lập ở Pháp từ năm 1982 để vận động cho các quyền chính trị và dân sự ở Việt Nam. Sáu người này là: Quách Gia Khang, 29 tuổi, Chu Tuấn Anh, 28 tuổi, Nguyễn Thành Tiến, 37 tuổi, Trần Văn Khanh 41 tuổi, Đinh Thanh Tùng, 37 tuổi và Nguyễn Hữu Bình, 31 tuổi.
Những người khác có liên quan đến nhóm này đã phải đang thi hành án tù, trong đó có Trần Khắc Đức và Nguyễn Duy Niệm bị bắt từ năm 2024 và 2025. Tháng Mười một năm 2025, một tòa án ở Thành phố Hồ Chí Minh kết luận có tội và xử án Trần Khắc Đức bảy năm tù. Tháng Ba năm 2026, một tòa án ở tỉnh Nghệ An kết luận có tội và xử án Nguyễn Duy Niệm năm năm tù.
Ngày mồng 3 tháng Tám, một nhà báo tự do, ông Đoàn Bảo Châu, sẽ bị Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội xử án vắng mặt vì tham gia hội luận trên đài BBC Việt ngữ. Chính quyền cáo buộc ông tội tuyên truyền chống nhà nước và truy tố theo điều 117 bộ luật hình sự. Từ tháng Tám năm 2025, công an đã phát lệnh truy nã, yêu cầu mọi người phải giao nộp ông sau khi ông đã đi lánh nạn.
Tháng Mười hai, các tòa án ở Hà Nội cũng kết luận có tội và xử án vắng mặt ông Lê Trung Khoa, một nhà báo ở Berlin và ông Nguyễn Văn Đài, một cựu tù nhân chính trị, mỗi người 17 năm tù.
“Lời tuyên bố tôn trọng nhân quyền của chính phủ Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế đang bị phủ nhận hàng ngày qua việc đàn áp những người dân lên tiếng phê phán Đảng Cộng sản,” bà Gossman nói. “Các đối tác thương mại và tài trợ quốc tế của Việt Nam nên công khai kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam ngay lập tức phóng thích tất cả những người đang bị tù đày vì đã ôn hòa thực thi quyền tự do biểu đạt của mình.”
