(Ottawa) – Hôm nay, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu rằng chính phủ Canada cần đề cập đến hồ sơ nhân quyền yếu kém của Việt Nam trong chuyến thăm Canada của Chủ tịch nước Tô Lâm vào ngày 24 tháng Chín năm 2026.
Trong lá thư ngày 22 tháng Chín gửi Thủ tướng Canada Mark Carney và Toàn quyền Louise Arbour, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền bày tỏ quan ngại rằng các thỏa thuận của Việt Nam với Canada trong những năm gần đây với cam kết cải cách nhân quyền đã không mang lại tiến bộ về tôn trọng nhân quyền.
“Việc chính quyền Việt Nam ráo riết đàn áp quyền tự do ngôn luận và lập hội đi ngược hẳn với các cam kết về nhân quyền của họ với Canada,” bà Patricia Gossman, Phó Giám đốc chuyên trách cấp cao Ban Á Châu của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nói. “Các nhà lãnh đạo Canada cần nêu rõ rằng tôn trọng nhân quyền là yếu tố thiết yếu để tăng cường các mối quan hệ ngoại giao và thỏa thuận thương mại.
Từ khi Tô Lâm nắm quyền, Việt Nam đã giam cầm hơn 160 tù nhân chính trị theo các điều luật hà khắc có nội dung hình sự hóa quyền tự do biểu đạt và hoạt động ôn hòa vì dân chủ và nhân quyền. Trong chín tháng đầu năm 2026, chính quyền kết luận có tội và xử ít nhất 28 nhà hoạt động trong đó có các blogger nổi tiếng Hoàng Thị Hồng Thái và Huỳnh Ngọc Tuấn nhiều năm tù giam. Công an đã bắt ít nhất 39 người khác vì bị cho là đã lên tiếng phê phán chính quyền hay liên quan tới các nhóm chính trị hoặc tôn giáo không vừa ý chính quyền.
Chính phủ Việt Nam gần như không thực hiện được hầu hết các cải cách pháp luật đã hứa trong các thỏa thuận đối tác và thương mại tự do, trong đó có cam kết với Canada về việc thông qua Công ước số 87 của Tổ chức Lao động Quốc tế về quyền của người lao động trước hạn tháng Giêng năm 2024.
Thủ tướng Carney và Toàn quyền Arbour nên công khai nêu quan ngại về hồ sơ nhân quyền ngày một xấu đi của chính quyền Việt Nam và nói rõ rằng nếu Việt Nam không áp dụng các cải cách có ý nghĩa thì quan hệ song phương, kể cả về thương mại, sẽ bị ảnh hưởng.
Các nhà lãnh đạo Canada cũng nên đề cập các trường hợp cụ thể của tù nhân chính trị, bao gồm Phạm Đoan Trang, nhà văn, nhà vận động nhân quyền; Cấn Thị Thêu, nhà hoạt động cho quyền lợi đất đai; Phạm Chí Dũng và Nguyễn Tường Thụy, nhà báo độc lập; Hoàng Đức Bình, nhà hoạt động vì quyền lợi người lao động; Lê Đình Lượng, Nguyễn Văn Túc,Trần Đức Thạch, Trần Văn Bang, và Nguyễn Trung Tôn, nhà vận động dân chủ.
“Thủ tướng Carney cần gây sức ép để Việt Nam ngay lập tức phóng thích tất cả những người đang bị giam giữ vì đã ôn hòa thực hành các quyền cơ bản của mình,” bà Gossman nói. “Việc đó sẽ chuyển tải một thông điệp mạnh mẽ tới Việt Nam và các quốc gia khác đang có quan hệ với Hà Nội.”
