Bà Cấn Thị Thêu, 64 tuổi, đang thi hành án tù tám năm tại Trại giam số 5 ở tỉnh Thanh Hóa vì đã tham gia biểu tình phản đối trưng thu đất đai và ô nhiễm môi trường từ năm 2016, và công khai ủng hộ các nhà hoạt động nhân quyền và các tù nhân chính trị đang mòn mỏi sau song sắt.
Trong lần thăm nuôi gần đây, gia đình bà Cấn Thị Thêu được biết bà đang bị đau bụng dữ dội và sốt đã nhiều ngày. Họ nói rằng nhân viên y tế của trại giam bảo bà không có bất thường gì và cấp cho bà thuốc giảm đau. Con gái bà, Trịnh Thị Thảo, đã gửi đơn đề nghị cho bà Cấn Thị Thêu đi khám ở một bệnh viện ngoài trại giam.
Hè năm ngoái bà Cấn Thị Thêu cũng từng bị triệu chứng tương tự và tháng Giêng vừa rồi bà bị chóng mặt, chân tay run không tự đi lại được nếu không có người dìu trong suốt hai tuần. Cả hai lần đó, cán bộ trại đều phớt lờ yêu cầu được đi khám chữa bệnh ở cơ sở y tế độc lập.
Các con trai bà, Trịnh Bá Tư và Trịnh Bá Phương, cũng đều đang phải thi hành án tù nhiều năm vì các hoạt động ôn hòa.
Cấn Thị Thêu là một trong số các tù nhân chính trị ở Việt Nam đang gặp vấn đề về sức khỏe. Trần Đức Thạch, Nguyễn Năng Tĩnh và Phan Vân Bách, đều bị tù đày do vận động dân chủ, cũng bị đau ốm trong Trại giam số 5.
Trong tháng Bảy này, vợ ông Trần Đức Thạch nộp đơn đề nghị nhà cầm quyền cho chồng bà, đang bị bệnh mắt rất đau đớn, được đi khám chữa bệnh ở bệnh viện bên ngoài trại giam. Đồng thời, vợ ông Nguyễn Năng Tĩnh nói rằng ông bị đau xương khớp, thoái hoá đốt sống cổ nặng gây chèn ép dây thần kinh và rất khó chịu.
Trong lần thăm nuôi hồi tháng Hai, vợ ông Phan Văn Bách nói rằng ông bị đau răng cấp tính và phải ăn cháo hơn một năm nay. Ông “đi không vững, tức ngực, khó thở.” Ông cũng kể với gia đình từng bị giám thị trại xịt hơi cay và bị tù nhân khác đánh đập vì lên tiếng phản đối điều kiện giam giữ trong trại.
Bộ Quy tắc Tiêu chuẩn Tối thiểu của Liên hợp quốc về đối xử với tù nhân (Bộ quy tắc Nelson Mandela) quy định “tất cả các nhà tù phải bảo đảm (tù nhân) có khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế nhanh chóng trong các trường hợp khẩn cấp. Các tù nhân cần điều trị chuyên khoa hoặc phẫu thuật sẽ được chuyển đến các cơ sở chuyên khoa hoặc bệnh viện dân sự.”
Các đối tác thương mại và tài trợ quốc tế của Việt Nam cần gây sức ép để chính phủ Việt Nam ngay lập tức phóng thích Cấn Thị Thêu, Trần Đức Thạch, Nguyễn Năng Tĩnh và Phan Vân Bách, đồng thời cho họ được đi khám chữa bệnh ở trong hoặc ngoài nước.
