(Bangkok) – Hôm nay, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nhận định trong Bản Phúc trình Toàn cầu 2026 của mình rằng nhà cầm quyền Việt Nam đàn áp nặng nề các nhà bất đồng chính kiến và những người bị cho là dám lên tiếng phê phán chính quyền giữa lúc lãnh đạo Đảng đang củng cố quyền lực vào năm 2025.
Chính quyền Việt Nam đặt vào tầm ngắm để bắt giữ và truy tố những người nêu trên mạng xã hội các vấn đề về tự do tôn giáo, quyền đất đai, quyền của người dân tộc bản địa, và tham nhũng.
“Chính quyền Việt Nam gia tăng đàn áp các quyền tự do cơ bản nặng nề ngay trong khi giới lãnh đạo đang cố giành thêm sự công nhận và các thỏa thuận thương mại của quốc tế,” bà Patricia Gossman, Phó Giám đốc chuyên trách cấp cao Ban Á châu của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nói. “Các đối tác thương mại và các nhà tài trợ quốc tế, trong các dịp công khai cũng như riêng tư, cần gây sức ép với chính quyền Việt Nam để cải cách các điều luật vi phạm nhân quyền và ngay lập tức phóng thích những người đang bị giam giữ vì đã thực hành các quyền cơ bản của họ.”
Trong bản phúc trình toàn cầu lần thứ 36 dài XX trang, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đánh giá việc thực hành nhân quyền trên hơn 100 quốc gia. Trong tiểu luận đề dẫn, Giám đốc Điều hành Philippe Bolopion viết rằng việc chặn đứng làn sóng độc tài đang quét qua thế giới là thách thức của cả một thế hệ. Trong bối cảnh hệ thống nhân quyền đang phải đối mặt với mối đe dọa chưa từng có từ chính quyền Trump và các cường quốc toàn cầu khác, Bolopion kêu gọi các nền dân chủ tôn trọng nhân quyền và xã hội dân sự xây dựng một liên minh chiến lược nhằm bảo vệ các quyền tự do cơ bản.
- Trong năm 2025, Việt Nam giam cầm hơn 160 tù nhân chính trị và tạm giữ ít nhất là 40 người khác vì đã phê phán chính quyền.
- Chính quyền Việt Nam đã tăng cường áp dụng điều luật 331 để nhằm vào những người sử dụng mạng xã hội công khai lên tiếng về tự do tôn giáo, quyền đất đai, quyền của người Bản địa và nạn tham nhũng trong đảng hay chính phủ. Trong năm 2025, các tòa án Việt Nam đã xử án tù ít nhất là 32 người theo điều 331. Chính phủ Việt Nam không cho phép công đoàn độc lập, vẫn chưa ký thông qua Công ước số 87 của Tổ chức Lao động Quốc tế về Quyền Tự do Lập hội và Bảo vệ Quyền Thành lập Tổ chức Công đoàn, mặc dù đã đưa ra cam kết về việc đó.
- Hệ thống tư pháp hình sự Việt Nam không hề độc lập cũng chẳng công bằng. Nhà cầm quyền hạn chế gắt gao các quyền tự do lập hội, tự do tôn giáo và tự do đi lại. Tòa án và viện kiểm sát thường dàn dựng các phiên xử di động để nêu danh và bêu xấu các bị cáo, tới hàng chục phiên như thế được tổ chức trong năm 2025.
Trong một đợt bỏ phiếu không có cạnh tranh, trong năm 2025 Việt Nam được bầu lại thêm một nhiệm kỳ nữa vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc.
Chính quyền Việt Nam cần ngay lập tức chấm dứt tình trạng đàn áp nhân quyền một cách có hệ thống và phóng thích tất cả các bị can và tù nhân chính trị đang bị giam giữ vì đã ôn hòa thực hành các quyền dân sự và chính trị của mình, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu. Các đối tác thương mại và các nhà tài trợ quốc tế cần gây sức ép để nhà cầm quyền Việt Nam cải cách luật pháp và cách hành xử cho phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế về nhân quyền.
