(بیروت) – در روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسراییل حملاتی هوایی علیه ایران انجام دادند، که با حملاتی به اسراییل و دولتهای خلیج واکنش نشان داد. همه طرفهای درگیری تعهد دارند به حقوق بینالملل بشردوستانه، که به نام قوانین ناظر بر جنگ هم شناخته میشود، احترام بگذارند و به حفاظت از غیرنظامیان اولویت دهند. دیدهبان حقوق بشر در حال حاضر مشغول بررسی حملات همه طرفها است که ممکن است قوانین ناظر بر جنگ را نقض کرده باشند.
دیدهبان حقوق بشر پیش از این نقض قوانین ناظر بر جنگ از سوی آمریکا، اسراییل، و ایران و عدم حفاظت جدی از غیرنظامیان در درگیریها را مستند کرده است.
از دی ۱۴۰۳، در دولت رییسجمهور دونالد ترامپ، وزارت دفاع آمریکا وکلای نظامی ارشد را بدون دلیل اخراج کرده و به شکلی نظاممند نظارت حقوقی و سازوکارهای کاهش آسیب به غیرنظامیان را کاهش داده و محدودیتهای کمتری بر عملیات نظامی مقرر کرده است.
پیتر هگست، وزیر دفاع، محدودیتها بر کاربرد مینهای زمینی را برداشته و با خرید مهمات خوشهای – که ذاتاً به غیرنظامیان آسیب میزنند – از اسراییل موافقت کرده است. راهبرد دفاع ملی ۲۰۲۶ آمریکا نیز کاهش آسیب به غیرنظامیان را به عنوان یک ملاحظه سیاسی صریح از قلم انداخته است.
دیدهبان حقوق بشر نقضهای جدی از سوی اسرائیل در غزه، لبنان، یمن، و ایران را مستند کرده است. از زمان حملات به رهبری حماس علیه اسراییل در روز هفتم اکتبر ۲۰۲۳ (۹ مهر ۱۴۰۲)، نیروهای اسراییلی در غزه بارها دست به نقض قوانین ناظر بر جنگ زدهاند، که شامل حملات غیرقانونی به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی، حملات غیرتبعیضآمیز در مناطق پرجمعیت، و اقداماتی میشود که به حد نصاب مجازات دستهجمعی میرسند. در تیر ۱۴۰۴، حمله غیرقانونی اسراییل به زندان اوین در ایران دهها زندانی و دیگر غیرنظامیان را کشت.
مقامات ایران پیش از این در جریان تعارضات حفاظت کافی از غیرنظامیان به عمل نیاوردهاند. در درگیری تیر و خرداد ۱۴۰۴ با اسراییل، مقامات ایران دسترسی به اینترنت را قطع کرده و اقدامی مؤثر برای حفاظت از جان غیرنظامیان انجام ندادند. ایران در جریان آن درگیری دست به حملات موشکی بالستیک غیرتفکیکی به اسراییل زد.
مقامات ایران برای سرکوب اعتراضات در ابتدای سال میلادی جاری (دی ۱۴۰۴) پس از کشتار در سراسر کشور به دست نیروهای امنیتی، دست به بازداشت خودسرانه هزاران نفر در زندانها و بازداشتگاههای غیررسمی زدند. بازداشتشدگان همچنان با خطر شکنجه و اعدامهای مخفیانه و خودسرانه هستند. مقامات ایران باید فوراً تمام افرادی که به شکل خودسرانه بازداشت شدهاند را آزاد کند و مقررات داخلی را پیاده کند که آزادی زندانیان در شرایط جنگی برای ایمنیشان را ممکن میسازد.
دیدهبان حقوق بشر به نظارت بر وضعیت منطقه ادامه میدهد و از همه طرفها میخواهد تا حقوق بشر و بشردوستانه بینالملل را رعایت کنند.
