(نیویورک، 11 مه 2011) سازمان دیده‎بان حقوق بشر امروز اعلام داشت مقامات  ایرانی باید فورا دو کوهنورد امریکایی را که ظاهرآ از روی انگیزه‎های سیاسی به اتهام جاسوسی و ورود غیر قانونی محاکمه می‎شوند آزاد نمایند. محاکمه جاش فتال، 27 ساله، و شین بائر، 27 ساله قرار است به دنبال یک جلسه غیر علنی در تاریخ 6 فوریه، در روز 11 مه 2011  در شعبه 15 دادگاه انقلاب تهران از سر گرفته شود.

این دو شهروند ایالات متحده به همراه یک خانم امریکائی به نام سارا شرود، 31 ساله، که دولت ایران وی را آزاد کرده است، در تاریخ 31 ژوئیه 2009 بازداشت شدند. آنها در منطقه کردنشین عراق نزدیک آبشار احمد آوا، ناحیه ای کوهستانی که نزد جهانگردان غربی از محبوبیت روزافزونی برخوردار است، در حال کوهنوردی بودند که ظاهراً از مرز عبور کرده و وارد خاک ایران شدند. مأموران امنیتی ایران آنها را به اتهام جاسوسی بازداشت نمودند. در نقض آشکار حقوق تضمین شده بین المللی متهمان در برخورداری از یک محاکمه عادلانه، آنها قادر نبوده‎اند با وکیل خود به طور مرتب ملاقات نمایند.

سارا لی ویتسون، رئیس بخش خاورمیانه سازمان دیده‎بان حقوق بشر اظهار داشت « به نظر می رسد که محاکمه بی پایان این دو کوهنورد چیزی جز یک نیش سیاسی به ایالات متحده امریکا نیست. این مورد نشانگر ماهیت ظالمانه و خودسرانه دستگاه قضائی ایران است.  این دو باید فوراً آزاد شوند.»

مقامات شرود را در سپتامبر 2010 به علت عدم سلامت جسمانی با گذاشتن یک وثیقه 500,000 دلاری آزاد کرده، و از آن پس وی را برای شرکت در محاکمه در کنار فتال و بائر به ایران فرا خوانده‎اند. خانواده وی اظهار داشته است که او به علت ابتلا به افسردگی و اختلالات عصبی ناشی ازحیس، برای جلسه 11 مه دادگاه، به ایران باز نخواهد گشت. مسعود شفیعی، وکیل این کوهنوردن اخیراً اظهار نگرانی کرد که احضارنامه مورد تجدید نظر قرار گرفته شرود که حضور وی در محاکمه را اجباری ساخته، ممکن است بهانه‎ای برای تأخیر بیشتر محاکمه در اختیار مقامات قرار دهد، همانطور که آن ها دو بار دیگر نیز چنین کرده‎اند.

قانون مجازات کیفری ایران تصریح می کند  درصورت وجود چندین متهم، قضات باید پرونده هر یک را جداگانه بررسی نمایند. همچنین در مواردی که دیگر همدستان متهمین برای شرکت در محاکمه حضور ندارد، قضات از نگاهداشتن متهمان حاضر برای مدت زمان نامعلوم منع شده اند.

مقامات، بائر و فتال را که در زندان اوین تهران نگهداری می‎شوند، از امکان ملاقات با وکیل خود محروم نموده و دسترسی آنها به خانواده‎هایشان را شدیدأ محدود ساخته‎اند. خانواده‎های این افراد میگویند مقامات همچنین آنها را برای مدت زمان قابل ملاحظه‎ای در زندان انفرادی نگه داشته‎ و دسترسی آنان به دیپلمات های سوئیسی را، که در وضعیت فقدان روابط سیاسی میان ایران و ایالات متحده نماینده دولت امریکا می‏باشند، تنها به چند دیدارمحدود کرده‎اند.

سازمان دیده‎بان حقوق بشر، در تاریخ 16 مارس، طی نامه‎ای به آیت‎الله صادق لاریجانی، رئیس قوه قضائیه، و عباس جعفری دولت‎آبادی، دادستان تهران، نگرانی خود را در مورد بازداشت مداوم این دو تن اظهار نموده و درخواست کرد که قوه قضائیه و مقامات زندان به آنها اجازه دهند به طور مرتب با خانواده‎هایشان، مقامات رسمی کنسولی، و نیز وکلیلشان تماس تلفنی و ملاقات داشته باشند.

میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی که ایران از امضاء کنندگان آن می‎باشد، ایران را ملزم می سازد  که تضمین نماید هر شخصی را که به اتهام جرائم کیفری دستگیر یا بازداشت شده، «در مدت زمان معقولی محاکمه یا آزاد نماید»؛ ونیز مقرر می‎دارد که مقامات باید «جلسه دادرسی عادلانه و علنی توسط دادگاهی مستقل و بیطرف» برگزار نمایند، و به متهمان اجازه ‎دهند «از زمان و تسهیلات کافی برای تهیه دفاعیه خود» برخوردار شوند و بتوانند با وکیل انتخابی خود در تماس باشند.