(بیروت) – دیدهبان حقوق بشر امروز گفت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در حال اجرای پویشی برای به خدمت گرفتن کودکانی از ۱۲ سال به بالا است تا به عنوان «رزمندگان مدافع وطن» داوطلب شوند. به خدمت گرفتن و استفاده از کودکان نقض جدی حقوق کودکان است و وقتی این کودکان کمتر از ۱۵ سال سن داشته باشند جنایت جنگی به شمار میآید.
یکی از مقامات سپاه محمد رسول الله تهران بزرگ در روز ۶ فروردین ۱۴۰۵ گفت که پویشی برای ثبت نام از داوطلبان به نام «رزمندگان مدافع وطن برای ایران» حداقل سن را ۱۲ سال تعیین کرده است. همزمان با هزاران حمله آمریکا و اسراییل در سراسر کشور، کودکانی که در تأسیسات نظامی حضور دارند، در معرض خطر جدی مرگ و جراحت قرار خواهند داشت. مقامات ایرانی باید این پویش را لغو کنند و تمامی نیروهای نظامی و شبه نظامی را از ثبت نام کودکان زیر ۱۸ سال منع کنند.
بیل ون اسولد، مدیر وابسته حقوق کودکان در دیدهبان حقوق بشر گفت «هیچ عذری برای برنامه جذب نیروی نظامی نیست که کودکان را برای ثبت نام هدف بگیرد، چه برسد به ۱۲ سالهها». او اضافه کرد «خلاصه ماجرا این است که مقامات ایران ظاهراً حاضر هستند جان کودکان را برای کمی نیروی انسانی بیشتر به خطر بیندازند».
رحیم نادعلی، یکی از مسئولان سپاه پاسداران، در مصاحبهای با خبرگزاری دفاع پرس ایران گفت هدف این پویش جذب غیرنظامیان به ارائه خدماتی نظیر پختن غذا، مراقبت پزشکی، توزیع کالاها، و رسیدگی به منازل آسیبدیده، و همچنین فعالیتهای امنیتی نظیر ایستهای بازرسی، گشتهای عملیاتی و اطلاعاتی، و کاروانهای ماشین است. پوستر تبلیغاتی برای جذب نیرو، که توسط این خبرگزاری منتشر شده است، این فعالیتها را ذکر کرده و شامل عکس دو کودک، یک پسر و یک دختر، در کنار دو فرد بزرگسال، از جمله یک مرد با یونیفرم نظامی است.
نادعلی در مصاحبهای تلویزیونی گفت «[در ارتباط با] گشتهای اطلاعاتی و عملیاتی، جوانان و نوجوانان به کرات حضور پیدا کرده و گفتند میخواهیم در گشتها حضور پیدا کنیم. در تورهای ایست بازرسی بسیج که الان در سطح شهرها میبینید، نوجوانان و جوانان بسیار زیادی مراجعه کردند و گفتند که میخواهند در این تورها حضور پیدا کنند، با توجه به سن افرادی که که حضور پیدا میکردند و این خواسته را مطالبه میکردند، ما این سن را روی ۱۲ سال به بالا آوردیم، یعنی الان بچههای ۱۲ ساله، ۱۳ ساله، میخواهند در این فضا حضور پیدا کنند».
براساس گفتههای نادعلی و پوستر تبلیغاتیای که منتشر شده، داوطلبان میتوانند برای ثبت نام به پایگاههای بسیج مساجد مراجعه کنند. نیروی بسیج تحت فرماندهی سپاه پاسداران است.
در طول ماه گذشته آمریکا و اسراییل بارها آنچه خود دهها هزار حمله هوایی توصیف کردهاند را علیه تأسیسات متعدد بسیج و سپاه و چندین ایست بازرسی بسیج در تهران انجام دادهاند و نیروهای ایران را کشته و مجروح کردهاند.
کودکان در ایران تا همین جا هدف حملات غیرقانونی بودهاند. دیدهبان حقوق بشر به این نتیجه رسیده است که حمله غیرقانونی به مدرسه ابتدایی در شهر میناب ایران در روز ۹ اسفند که دهها دانشآموز و دیگر غیرنظامیان را کشت، باید به عنوان یک جنایت جنگی مورد بررسی قرار گیرد. بر اساس یک گزارش اولیه ارتش آمریکا، آمریکا مسئول این حمله بوده است. دیدهبان حقوق بشر گفته است که کنگره باید جلسات استماع اختصاصی برای رویههای هدفگیری ارتش آمریکا برگزار کند.
ایران سالیان سال است که کودکان زیر ۱۸ سال را در نیروی بسیج به خدمت میگیرد، و سپاه پاسداران برای سالها کودکان مهاجر افغان ساکن ایران را به عنوان کودکسرباز برای حمایت از دولت اسد در طی جنگ داخلی به سوریه اعزام کرده بود. دیدهبان حقوق بشر مستند کرده است که کودکانی از ۱۴ سال به بالا در جریان درگیری کشته شدهاند. به گقته مسئولان ایرانی، مقامات در دهه ۱۳۶۰ صدها هزار کودک را برای جنگیدن در جنگ ایران-عراق به کار گرفتند و دهها هزار نفر کشته شدند.
دفتر نماینده ویژه سازمان ملل در امور کودکان و درگیریهای مسلحانه میگوید «[کودکان] مرتبط با طرفهای درگیر، فارغ از نقشی که دارند، با سطوح بالای خشونت روبهرو هستند».
قانون ایران صراحتاً سن به کارگیری کودکان در نیروهای نظامی را از ۱۵ سال به بالا مقرر کرده است.
بر اساس «آییننامهها و مقررات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی»، افراد برای امکان استخدام در سپاه پاسداران، از جمله برای پرسنل دائمی، و همچنین نیروهای قراردادی و پرسنل ویژه بسیجی باید حداقل ۱۶ سال سن داشته باشند. بسیجیان ویژه پاسداران افتخاری هستند که «صلاحیتهای یک پاسدار [رسمی] را دارا باشند و ...به هنگام نیاز به صورت تمام وقت در اختیار سپاه قرار گیرند». با وجود این بر اساس ماده ۹۴ کودکان ۱۵ ساله و بالاتر میتوانند به عنوان عضو «فعال» شناخته شوند که پس از گذراندن دورههای آموزشی «در انجام مأموریتهای محوله با سپاه پاسداران همکاری میکنند».
ایران در اولین گزارش خود به کمیته حقوق کودکان سازمان ملل گفت که قوانین کشور حداقل سن «برای نیروهای مسلح با قصد کسب آموزش نظامی ۱۶ سال، و حداقل سن استخدام برای نیروی انتظامی ۱۷ سال است».
شورای امنیت به کارگیری کودکان را «قاطعانه محکوم» کرده و یک سیستم گزارشدهی به هدایت دبیرکل ایجاد کرده است، که آن را یک «نقض جدی» علیه کودکان میبیند. کنوانسیون حقوق کودکان به کارگیری کودکان زیر ۱۵ سال را ممنوع میکند. یک پروتکل اختیاری کنوانسیون، که ایران امضا کرده اما تصویب نکرده است، مقرر میکند که ۱۸ حداقل سن مشارکت مستقیم در درگیریها باشد. ایران مقید به حقوق بینالملل عرفی است که مقرر میکند به کارگیری کودکان زیر ۱۵ سال جنایت جنگی است.
ون اسولد گفت «مسئولانی که در این سیاست نکوهیده نقشی دارند، کودکان را در معرض خطرهای جدی و آسیب غیرقابل بازگشت، و خود را در معرض مسئولیت کیفری قرار میدهند». او افزود «رهبران ارشدی که این امر را پایان ندهند نمیتوانند هیچ ادعایی بر مراقبت از کودکان ایران داشته باشند».
