(The Hague) – Ang pagkompirma sa International Criminal Court (ICC) sa Abril 23, 2026, sa tanang crimes against humanity batok kang kanhi Presidente sa Pilipinas Rodrigo Duterte usa ka dakong lakang padulong sa hustisya alang sa mga biktima sa “gyera kontra droga” sa nasud, nagkanayon ang Human Rights Watch karong adlawa.
Hiniusang nakita sa tulo ka huwes sa pretrial chamber ang igong kapasikaran aron tuohan nga gihimo ni Duterte ang crimes of humanity of murder and attempted murder dihang siya mayor sa Davao City ug dayon presidente diha sa kontekstong “gyera kontra droga” nga kampanya gikan sa Nobyembre 2011 hangtud sa Marso 2019. Ipahibalo ra sa mga huwes sa ICC ang petsa sa pagsugod sa bista ni Duterte.
“Ang desisyon sa ICC nga dalhon si Duterte ngadto sa bista nag-abli sa pultahan ngadto sa dugay nang gipaabot nga hustisya alang sa mga biktima sa “gyera kontra droga” ug usa ka importanteng pag-ila sa ilang pag-antos,” matud ni Maria Elena Vignoli, senior international justice counsel sa Human Rights Watch. “Ang pagtaral kang Duterte maghatud og kusog nga mensahe ngadto sa mga responsable sa mga grabeng krimen sa Pilipinas ug asa pa man nga walay si bisan kinsa nga labaw sa balaod, ug nga ang hustisya moapas kanila.”
Ang desisyon nga ikompirma ang mga sumbong batok kang Duterte nahitabo human ang pagdungog niadtong Pebrero 23-27 diin ang mga huwes sa pretrial chamber naminaw gikan sa Office of the Prosecutor, abogado ni Duterte, ug mga representante sa mga biktima aron matino kung dalhon ba ang kaso ngadto sa bista. Niadtong panahona, ang buhatan sa prosecutor nagpresentag ebidensya aron suportahan ang tulo ka kasong murder ug attempted murder nga giingong nabuhat sa 49 ka espesipikong insidente batok sa 78 ka biktima. Hinoon, ang buhatan nagpakita usab nga dili kini kompletong mga lista, ug nga kini mahimong mopakitag dugang mga insidente ug biktima panahon sa bista sulod sa gambalay sa mga gikompirmang kaso.
Ang tibuok desisyon sa pagkompirma sa mga kaso batok kang Duterte mahimong i-apelar uban sa pagtugot sa pretrial chamber.
Si Duterte giaresto sa Manila niadtong Marso 11, 2025, sa mga awtoridad sa Pilipinas nga niaksyon sa arrest warrant nga gipagawas sa mga huwes sa ICC ug gipadala ngadto sa Interpol, ang International Criminal Police Organization. Siya nagpabiling anaa sa detensyon sa The Hague sukad niadto.
Ang Office of the Prosecutor nagbukas og imbestigasyon nagbukas og imbestigasyon ngadto sa mga krimen sa Pilipinas sulod sa hurisdiksyon sa korte sa Setyembre 2021. Ang imbestigasyon nagpadayon ug naglangkob sa giingong mga krimen nga gihimo gikan sa Nobyembre 2011 hangtud sa Marso 16, 2019, usa ka adlaw sa wala pa nahimong epektibo ang paghawa sa Pilipinas gikan sa Rome Statute, ang kasabotang nagtukod sa ICC. Sa Abril 22, 2026, ang ICC appeals chamber nagpagawas og desisyong nagkompirma nga ang korte nagpabiling adunay hurisdiksyon sa sitwasyon sa Pilipinas alang sa giingong mga kaso hangtud nahimong epektibo ang paghawa gikan sa Rome Statute.
Ang kasamtangang Presidente sa Pilipinas, Ferdinand Marcos Jr., wala pa gayud nisalikway sa “gyera kontra droga” isip polisiya sa gobyerno ug nibawi sa mga mando, ug ubang deklarasyon sa polisiya, nga gipagawas ni kanhi Presidente Duterte. Kinahanglang pormal nga ipahibalo ni Presidente Marcos ang paghunong sa “gyera kontra droga” ug imando ang mga imbestigasyon ngadto sa kapulisan ug ubang opisyales nga nalambigit sa mga ilegal nga pagpatay. Kinahanglang sugdan na usab ni Marcos ang proseso sa pag-apil pag-usab sa Rome Statute aron ipakita ang pasalig ngadto sa pangkalibotang hustisya ug tulubagon alang sa mga bangis nga krimen, nagkanayon ang Human Rights Watch.
Ang desisyon sa pagdala sa kaso batok kang Duterte ngadto sa bista niabot sa panahong ang ICC nag-atubang og grabeng pressure ug mga atake sa iyang pagka-independente. Sa Disyembre 2025, usa ka korte sa Russia ang nagkonbikto in absentia sa ICC prosecutor ug walo ka huwes sa korte ug gisentensyahan sila ngadto sa pagkabilanggo isip balos sa arrest warrant gikan sa ICC batok kang Vladimir Putin, presidente sa Russia.
Sa Pebrero 2025, si Presidente Donald Trump sa US nagpagawas og executive order nga nagtugot og mga silot sa mga opisyales sa ICC ug ubang nagsuporta sa buluhaton sa korte. Gipatin-aw sa mando nga ang administrasyong Trump nagtumong sa pagpanalipod sa mga opisyales sa US ug Israel batok sa mga sumbong atubangan sa ICC. Sukad niadto, ang gobyerno sa US nagpatuman nag mga silot sa ICC prosecutor, duha ka deputy prosecutor, walo ka huwes sa korte, usa ka eksperto sa UN, ug tulo ka nag-unang grupong human rights sa Palestine.
“Ang paghatud sa kaso ni Duterte ngadto sa bista nagpamatuod sa kritikal nga papel sa ICC isip korte nga katapusang dalangpan aron maimbestigahan ug magukod ang pinakaseryosong mga krimen,” matud ni Vignoli. “Ang mga miyembrong nasud sa ICC kinahanglang maningkamot pa aron mapanalipdan ang korte ug kadtong nagsuporta sa ilang buluhaton, aron kini makatuman sa iyang importanteng mandato sa Pilipinas ug sa unahan.”
