(Bangkok) – Sa 2025, gamayng aksyon lamang ang gihimo ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. sa Pilipinas aron matubag ang nagpadayong pagpanghasi, mga hulga, ug mga pagpatay sa mga kritiko sa kagamhanan nga gibuhat sa mga pwersang pangseguridad, nagkanayon karong adlawa ang Human Rights Watch sa iyang World Report 2026. Samtang ang pagtugyan sa administrasyon kang kanhi Presidente Rodrigo Duterte ngadto sa International Criminal Court (ICC) tungod sa giingong iyang papel sa mga pagpatay lambigit sa “gyera kontra droga” usa ka makasaysayanong lakang alang sa pagpanubag, ang mga pagpatay kalabot sa “gyera kontra droga” nagpadayon nga walay silot.
“Si Presidente Marcos kinahanglang molihok, dili lang pinaagi sa mga pulong, ug mohimog mga konkretong lakang sa pagpalambo sa tawhanong katungod sa Pilipinas,” matud ni Bryony Lau, deputy Asia director sa Human Rights Watch. “Ang mga pagpatay ug ubang mga abuso magpadayon hangtud ang kagamhanan hingpit nga mag-imbestiga ug mokiha sa mga responsable, bisan unsa pa man ang ilang ranggo o posisyon.”
Sa 529 ka pahinang world report, ang ika-36 nga edisyon, ang Human Rights Watch nirepaso sa mga binuhatan kalabot sa tawhanong katungod sa sobra 100 ka nasud. Sa iyang pasiunang sanaysay, si Executive Director Philippe Bolopion nagasulat nga ang pagbungkag sa balod sa diktatorya tabok sa kalibutan mao ang hagit sa usa ka kaliwatan. Ubos sa kahimtang diin ang sistema sa tawhanong katungod adunay hulga gikan sa administrasyong Trump ug ubang gamhanang nasud sa kalibutan, si Bolopion nanawagan sa mga demokrasyang nagatahud sa katungod ug civil society nga magtukod og usa ka estratehikong alyansa sa pagpanalipod sa mga batakang kagawasan.
- Si Duterte giaresto tungod sa mga sumbong ubos sa crime against humanity of murder lambigit sa mga pagpatay nga dili subay sa balaod samtang siya mayor sa Davao City ug presidente sa Pilipinas. Ang mga maghuhukom sa ICC modungog sa ebidensya alang sa pagkompirma sa mga sumbong ug paghusay kaniya.
- Ang pagpapanubag alang sa mga pagpatay nga gihimo sa kapulisan sa “gyera kontra droga” nagpabiling kulang kaayo sa lokal nga ang-ang, diin aduna lamang usa ka malamposong pagkiha sa 2025, ang pagkakonbikto sa usa ka koronel sa kapulisan sa Baguio City alang sa homicide.
- Ang puntiryang mga pagpatay sa mga peryodista, aktibista, ug politiko nga gihimo sa mga binayrang mamumuno o “death squads” nahitabo sa Manila ug ubang kasyudaran sa tibuok tuig. Sa Hunyo 23, usa ka naka-hood nga mamumuno ang nipusil-patay kang Ali Macalintal, usa ka aktibistang transgender kinsa nagtrabaho isip komentarista sa radyo, sa habagatang isla sa Mindanao.
- “Red-tagging” – pagpanghasi, pagpanghadlok, ug mga hulga gikan sa kagamhanan batok sa mga indibidwal ug organisasyon kinsa giakusahang mga sakop o tigsimpatiya sa komunistang insurhensya – gigamit aron puntiryahon ang mga walhong aktibista, tigpanalipod sa mga katungod sa yuta, lider-pamuo, ug mga batan-ong tigpanalipod sa tawhanong katungod, ug adunay makalilisang nga epekto sa kagawasan sa pagpadayag ug asosasyon.
Ang administrasyong Marcos kinahanglang magseguro nga ang Pilipinas, nga mangulo sa Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) sa 2026, mopalambo sa tawhanong katungod sa rehiyon ug motubag sa mga lokal nga isyu sa katungod, nagkanayon ang Human Rights Watch.
