(The Hague) – Ang unang dakong pagdungog sa International Criminal Court (ICC) sa kaso batok kang kanhi Presidente Rodrigo Duterte sa Pilipinas usa ka kritikal nga lakang sa pagseguro sa hustisya alang sa mga biktima sa “gyera kontra droga” sa Pilipinas, nagkanayon ang Human Rights Watch karong adlawa. Ang Human Rights Watch nagpagawas og usa ka dokumentong pangutana-ug-tubag mahitungod sa umaabot nga proseso.
Pilipinas: Ang Pagdungog sa ICC aron Ikompirma ang mga Sumbong Batok kang Duterte
Mga Pangutana ug Tubag
Gikan sa Pebrero 23 hangtud 27, 2026, usa ka panel sa tulo ka huwes sa ICC modungog sa ebidensya aron matino kung ikompirma ba ang mga sumbong batok kang Duterte ug dalhon ang iyang kaso ngadto sa bista. Ang pagdungog dili usa ka bista ug dili gitumong sa pag-establisar sa pagkasad-an o pagka-inosente ni Duterte. Human sa pagdungog, ang mga huwes adunay 60 ka adlaw sa pagpagawas og sinulat nga desisyon.
“Si kanhi Presidente Duterte nasayop sa iyang pagtoo nga siya dili matandog, halayo sa kamot sa balaod,” nagkanayon si Maria Elena Vignoli, senior international justice counsel sa Human Rights Watch. “Ang kaso sa ICC nagasalamin sa determinasyon sa mga biktima ug ilang mga pamilya sa pagpa-asdang sa hustisya batok sa tanang kalisod ug kakuyaw.”
Ang kapulisan sa Pilipinas nagtaho nga mga 6,200 ka Pilipino ang namatay atol sa mga operasyong “kontra droga” gikan sa 2016 hangtud 2022. Ang mga grupong human rights sa Pilipinas nanghingusog nga mokabat sa 30,000 ka tawo ang gipatay sa “gyera kontra droga,” kadaghanan mga kabus sa kasyudaran. Daghang bata ang lakip sa gipangpatay o nag-antos sa mga dautang sangpotanan sa kampanya batok sa droga ni Duterte.
Ang nagpadayong mga silot sa Estados Unidos batok sa ICC ug ang in absentia criminal convictions sa mga opisyales sa ICC didto sa Russia nagpakita sa nagkataas nga mga atake sa pangkalibutang pagmando sa balaod. Ang pag-uswag sa kaso ni Duterte nagpamatuod sa kamahinungdanon sa korte diha sa pagseguro sa tulubagon alang sa mga grabeng internasyonal nga krimen, nagkanayon ang Human Rights Watch.
Ang kasamtangang Presidente sa Pilipinas, Ferdinand Marcos Jr., wala gayud nagsalikway sa “gyera kontra droga” isip palisiya sa estado ug wala nagbawi sa mga mando ni Duterte ug ubang mga gipahayag nga palisiya. Sukad nilingkod si Marcos sa Hulyo 1, 2022, kapin sa 1,000 ka tawo na ang gikatahong namatay isip kabahin sa kampanya batok sa droga.
“Ang proseso sa ICC batok kang Duterte angay magduso kang Marcos nga makigbulag sa miagi, mopalayo sa iyang kaugalingon gikan sa maduguong mga palisiya sa iyang gisundan, ug mopalambo sa hustisya ug pagmando sa balaod,” nagkanayon si Vignoli. “Kinahanglang iyang ipahayag sa publiko ang pagtapos sa ‘gyera kontra droga,’ imando ang katoohang mga imbestigasyon niadtong mga responsable sa mga abuso, ug himoon ang mga lakang sa pag-apil pag-usab sa ICC.”
