حدود 360.000 هزار مهاجر افغان که در نیمه‌دوم سال 2016م مجبور به ترک پاکستان شدند، پس از یک شبانه‌روز مسافرت، به مرکز حمایت از مهاجرین سازمان ملل متحد در بیرون از شهر کابل می‌رسند. مهاجران عودت‌کننده، پس از ده‌ها سال زندگی در پاکستان، با کرایه‌گرفتن لاری‌های باربری، تمام داروندار زندگی‌شان را به افغانستان انتقال می‌دهند. این مهاجران به مناطق ناامن و عمدتاً دچار مشکلات عدیده اقتصادی عودت کرده و اکثر این خانواده‌ها دارای خانه و زمین در آن مناطق نمی‌باشند.

© حسین سادات 2016

فرض کنید که یکی از21.3 میلیون مهاجری هستید، یک روز ازخواب برمی خیزید و کشوری که به خانواده تان برای سالها پناه داده است، شمارا یک خائن و تروریست می داند، دراین صورت شما چه خواهید کرد؟ اگر حکومت این کشور به پولیس چراغ سبز و اجازه داده باشد که زندگی را سرتان تلخ کند و شما را تهدید به رد مرز در میان های زمستان به کشور کند که درآن نه خانه دارید، نه وظیفه دارید و نه می توانید مکتب بروید، شماچه کار می کنید، صبر می کند که شاید وضعیت خوب شود یا کوچ تان راجمع کرده و آن جا را ترک می کنید؟

سال گذشته، پاکستان همین انتخاب خیلی دشوار را دراختیار2.5 میلیون افغان مقیم دراین کشور- مهاجران و افراد فاقد اسناد- گذاشت و این امر موثر واقع شد. جمع آوری ظالمان وتهدید به رد مرز ، بیشتر از 600 هزار افغان به شمول 365 هزار تن مهاجر ثبت شده را ،  در شش ماه اخیر سال 2016 ، مجبور ساخت که باوجود خطرات و بی بضاعتی به افغانستان برگردند.

پاکستان با میزبانی از میلیون ها مهاجر افغان در چندین دهه گذشته، خیلی خوب می داند که اگر مهاجران را به زور سوار لاری ها کندو یا آنها را بیرون از بفرستد، این عملش از جانب جامعه جهانی به شدت محکوم خواهد شد.

درپاسخ به وضعیت درحال خراب شدن روابط میان پاکستان و افغانستان، مقامات پاکستان، با روی دست گرفتن برنامه ها و تلاش های هدفمند و هماهنگ شده ، زندگی را برای مهاجران چنان تلخ و دشوار ساخت تا آنها مجبور شوند خود شان پاکستان را ترک کنند. این برنامه ها شامل بی ثبات سازی وضعیت قانونی مهاجران، تهدید آنها به ردمرز درمیانه فصل زمستان و دادن آزای به نیروهای پولیس درارتکاب انواع خشونت و بد رفتار علیه مهاجران، می شوند.

اما مجبور ساختن مهاجران به برگشت  برخلاف میل آنها نقض آشکار مکلفیت بین المللی مبنی بر ممنوعیت اخراج اجباری مهاجران ،   می باشد که به معنای برگشت ندادن اجباری یا تحت فشار قرارندادن  یک شخص برای برگشت به جایی است که  وی با خطر تقعیب و آزار واذیت ، شکنجه یا انواع بد رفتاری های دیگر و یا تهدید به مرگ مواجه می شود.

بد تر ازآن اینکه، کمیساریای  عالی سازمان ملل درامور پناهندگان ، تحت فشاروتهدید مجبور به سهم گیری در وقوع چنین بد رفتاری ها شده است. این نهاد سازمان ملل متحد با افزایش پرداخت پول نقد به مهاجران عودت کننده و عدم مطالبه پایان این نوع برخورد های اجباری از سوی پاکستان، عملا در خشونت های دسته جمعی علیه مهاجران افغانستان، شریک و همدست شده است.

اخراج شمار زیادی ازمهاجران افغان از پاکستان در نیمه دوم سال 2016، بزرگترین برگشت غیرقانونی واجباری درسال های اخیر بوده است که این امرهمدستی سازمان ملل دراین روند ناپسند را خیلی تکان دهنده می سازد. اکنون همه چشم ها به پاکستان و سازمان ملل دوخته شده اند تا مشخص گردد که آیا آنهایی که بالای باقیمانده مهاجران افغان قدرت دارند، این کار و اخراج مهاجران را ادامه می دهند یاخیر.