روش شناســــی

دولت ایران به سازمان ‎ های غیر دولتی از قبیل دیده بان حقوق بشر اجازه نمی ‏دهد به کشور داخل شده و در باره موارد نقض حقوق بشر تحقیقات مستقلی را انجام دهند. بسیاری از افراد در داخل ایران از ترس اینکه تحت نظر دولت قرار گرفته باشند، جرأت نمی‎کنند از طریق گفتگوی تلفنی یا ایمیل، در باره مسائل حقوق بشر صحبت کنند. دولت ایران غالباً منتقدان، از جمله فعالان حقوق بشر را، متهم می‎سازد که عامل دولت‎ها یا عناصر خارجی می‏باشند و آنها را طبق قوانین امنیت ملی محاکمه می‏نماید.

برای تهیه این گزارش، سازمان دیده بان حقوق بشر با بیش از 50 پناهنده و پناهجوی ایرانی مصحابه کرده است. اکثر این مصحابه‏ها  در طی سفر دیده بان حقوق بشر به ترکیه (آوریل 2010) و کردستان عراق (اکتبر و نوامبر 2011) صورت گرفتند. از میان افرادی که مصاحبه کرده اند تقریباً 35 تن، معترضان، روزنامه نگاران و وبلاگ نویسان، فعالان حقوقی، و و کلائی بوده اند که از زمان به ریاست جمهوری رسیدن محمود احمدی نژاد در ژوئن 2005، و به خصوص پس از انتخابات ریاست جمهوری جنجال برانگیز سال 2009، ایران را ترک کرده‎اند. اما به هر حال به منظور رعایت اختصار و کارائی، سازمان دیده بان حقوق بشر فقط چند نمونه از سر گذشت هائی را که مستند نموده، در این گزارش ارائه کرده است. برخی از افرادی که  با ما مصاحبه کرده اند، از آن زمان تا کنون در کشورهای ثالث، اقامت گزیده‎اند.

چند پناهجوی دیگر که شرح حالشان در این گزارش منعکس گردیده است از طریق ایمیل با سازمان دیده بان حقوق بشر تماس گرفته اند. سازمان دیده بان حقوق بشر با انجام تحقیقات اضافی، که غالباً از طریق منابع ثانوی بوده، اعتبار این گفته‏ها را تأئید نموده است و اطلاعات واصله از طریق مصاحبه با منابع دست اول و اطلاعات گردآوری شده توسط ایمیل را شناسائی نموده است.

شرح حال این افراد نمونه ای از تجارب فعالان جامعه مدنی است که در عرض چند سال گذشته مجبور به ترک ایران شده اند.

در تهیه این گزارش، سازمان دیده بان حقوق بشر همچنین از اطلاعاتی استفاده کرده است که در گذشته از طریق مصاحبه‏های این سازمان با منابع دست اول، گرد آوری شده و در گزارش‏ها، اطلاعیه های مطبوعاتی و مطالب دیگری که از سال 2005 منتشر گردیده، مورد استفاده قرار گرفته است.

تمام مصاحبه ها به زبان فارسی تهیه شده. اکثر این مصاحبه ها به طور انفرادی انجام شده مگر تعداد اندکی که به طور گروهی صورت گرفته. دیده بان حقوق بشر به تمامی مصاحبه شوندگان اطلاع داده که شرح حال و نام ایشان ممکن است در گزارش ها و دیگر انتشارات این سازمان مورد استفاده قرار گیرد. تمام این افراد، شرایط مزبور را پذیرفته و به اطلاع این سازمان رساندند که مخالفتی با اعلان هویت شان ندارند. اما در موارد اندکی، این سازمان تصمیم گرفت به دلیل ماهیت حساس موضوعات اظهار شده، هویت مصاحبه شونده را فاش نسازد.

سازمان دیده بان حقوق بشر همچنین با نمایندگان کمیسریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان ملاقات و مصاحبه کرده است و از دفاتر آنها هم در آنکارا در ترکیه، و هم در اربیل عراق، اطلاعاتی دریافت داشته است. دیده بان حقوق بشر همچنین پیش از انتشار این گزارش چندین بار از طریق ایمیل با دفاتر سازمان ملل در امور پناهندگان، در آنکارا و اربیل تماس گرفته تا این فرصت را در اختیار آنان قرار دهد که بخش‏های مربوط به عملکرد کمیسریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در ترکیه و کردستان عراق را مرور نمایند و در موارد مناسب، پاسخ ها و نظرات خود را به آن اضافه نمایند. در مواردی که سن مصاحبه شونده قید شده است، مقصود سنی است که وی در زمان انجام مصاحبه داشته است.