May 26, 2011

VIII. Kết luận

Những nỗ lực của chính quyền Việt Nam nhằm dập tắt tiếng nói của Ts. Vũ đã phản tác dụng, và góp phần tạo nên một phong trào quần chúng ủng hộ ông lớn chưa từng thấy, vẫn đang tiếp tục lớn mạnh trên mạng, cũng như qua số đông người tham dự các buổi lễ thắp nến cầu nguyện ôn hòa để bày tỏ tình liên kết với ông. Trên thực tế, vụ việc cho chúng ta thấy có lý do để hy vọng, giữa môi trường nhân quyền vốn ảm đạm của Việt Nam.

Động thái bảo vệ Ts. Vũ quyết liệt của gia đình ông khiến chính quyền bất ngờ và góp phần tạo thêm sự đồng cảm của công luận dành cho vụ án của ông. Nhưng đáng kể hơn cả là sự ủng hộ sâu rộng đặc biệt dành cho Ts. Vũ từ các nhóm bất đồng chính kiến vốn rất khác biệt và hiếm khi cùng lên tiếng về một mối quan ngại chung. Về khía cạnh này, có thể nói sự ủng hộ của Công giáo dành cho ông là đặc biệt đáng lưu ý. Nhà thờ Dòng Chúa Cứu thế Thái Hà và nhà thờ Hàm Long ở Hà Nội, cùng nhà thờ Bảo Long ở Nam Định đã tổ chức những buổi thắp nến cầu nguyện cho Ts. Vũ[83]. Giáo dân từ giáo xứ Cồn Dầu ở Đà Nẵng đã ra tận Hà Nội để thể hiện sự ủng hộ của mình[84] và nhiều người Công giáo đã ký kiến nghị trên mạng yêu cầu trả tự do cho ông.[85] Những việc dấn thân này là hết sức phi thường, trong hoàn cảnh bản thân Ts. Vũ không phải là người Công giáo, và các Nhà thờ Công giáo ở Việt Nam thường không sử dụng nguồn lực chính trị có giới hạn của mình vào các vấn đề không ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đoàn của họ.[86]

Trong số những cổ động viên nổi tiếng khác của Ts. Vũ , có những học giả và giới kỹ trị gắn kết với trang Bauxite Vietnam, các nhà hoạt động vì quyền sử dụng đất đai, những nhà bất đồng chính kiến đầy nhiệt huyết của Khối 8406. Hàng chục blogger nhiều ảnh hưởng liên tục đưa tin hoặc bình luận về vụ việc, như Người Buôn Gió, Mẹ Nấm, Nguyễn Trọng Tạo, Kami, Đông A, Nguyễn Xuân Diện, Trần Đông Đức, J.B Nguyễn Hữu Vinh, Lê Diễn Đức, Vũ Đông Hà, Song Chi, Nguyễn Hưng Quốc, Bùi Tín và nhiều người khác. Cộng đồng người Việt hải ngoại theo dõi rất sát vụ án và thường xuyên đăng nhiều tin, bài phỏng vấn, phân tích; lời bình của hàng ngàn độc giả cũng được đăng tải trên mạng.

Sự ủng hộ đa dạng này là bằng chứng cho thấy rằng tính chất sôi động đặc biệt của vụ án có tác dụng vô hiệu hóa các chiến thuật mà chính quyền đã áp dụng thành công trong nhiều năm qua để phân hóa và làm suy yếu những thành phần chống đối. Ngoài ra, trong danh sách ký kiến nghị trên mạng để ủng hộ Ts. Vũ càng ngày càng có nhiều người dân thường, không liên hệ với bất kỳ nhóm hay tổ chức nào. Hiện tượng này có thể hiểu như một chỉ dấu cho thấy những lỗi hành xử của chính quyền trong vụ án này đã chạm vào mạch ngầm của sự bất bình của dân chúng với tình trạng tham nhũng lan tràn trong hệ thống tư pháp và bàn tay thô bạo của lực lượng công an.[87]

Sự đa dạng hiếm có của lực lượng ủng hộ Cù Huy Hà Vũ chắc chắn có nguyên do từ những hoạt động pháp lý đa dạng của ông trong giai đoạn gần đây nhất. Nhưng cũng phải kể đến một nguyên do nữa, là khả năng lan truyền thông tin về vụ án với tốc độ rất nhanh trên mạng internet, được thực hiện bởi một đội quân gần như vô hình gồm các blogger, nhà báo công dân, và những người dùng Facebook.Về thực chất, làn sóng năng lượng do vụ án tạo ra phải được hiểu là một hệ quả tự nhiên, nhưng quan trọng, của quá trình hình thành và phát triển từng bước của một nền văn hóa pháp luật non trẻ trong những năm gần đây ở Việt Nam –độc lập với nhà nước cộng sản, và sự tăng trưởng tự phát của một xã hội công dân rất năng động trên mạng.

[83]J.B. Nguyễn Hữu Vinh, “Rực sáng ảnh lửa cầu nguyện cho Tổ quốc, cho Sự thật – Công lý, và Ts Luật Cù Huy Hà Vũ,” blog J.B Nguyễn Hữu Vinh, ngày 3 tháng Tư, 2011, http://jbnguyenhuuvinh.wordpress.com/2011/04/03/r%E1%BB%B1c-sang-anh-l%E1%BB%ADa-c%E1%BA%A7u-nguy%E1%BB%87n-cho-t%E1%BB%95-qu%E1%BB%91c-cho-s%E1%BB%B1-th%E1%BA%ADt-cong-ly-va-ts-lu%E1%BA%ADt-cu-huy-ha-vu/ (truy cập ngày 17 tháng Tư, 2011). Xem thêm Người Buôn Gió, “Giáo xứ Bảo Long thắp nến cầu nguyện cho tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ,” blog Người Buôn Gió, ngày 3 tháng Tư, 2011, http://nguoibuongio1972.multiply.com/journal/item/273/273 (truy cập ngày 4 tháng Tư, 2011).

[84] Người Buôn Gió, “Giáo dân Cồn Dầu đến thăm chị Dương Hà,” blog Người Buôn Gió, ngày 24 tháng Ba, 2011, http://nguoibuongio1972.multiply.com/journal/item/264/264 (truy cập ngày 25 tháng Ba, 2011). Xem thêm Dòng Chúa Cứu Thế, “Nạn nhân Cồn Dầu gửi thư hiệp thông với tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ,” Dòng Chúa Cứu Thế, ngày 22 tháng Ba, 2011, http://www.chuacuuthe.com/vietnam-news/n%E1%BA%A1n-nhan-c%E1%BB%93n-d%E1%BA%A7u-g%E1%BB%9Fi-th%C6%B0-hi%E1%BB%87p-thong-v%E1%BB%9Bi-ts-cu-huy-ha-vu/ (truy cập ngày 23 tháng Ba, 2011).

[85]“Ký tên Thỉnh nguyện thư đợt hai cho sự tự do của Ts Luật Cù Huy Hà Vũ,” Nữ Vương Công Lý, ngày 28 tháng Ba, 2011, http://www.nuvuongcongly.net/cong-ly/ky-ten-th%E1%BB%89nh-nguy%E1%BB%87n-th%C6%B0-d%E1%BB%A3t-hai-cho-s%E1%BB%B1-t%E1%BB%B1-do-c%E1%BB%A7a-ts-lu%E1%BA%ADt-cu-huy-ha-vu/ (truy cập ngày 18 tháng Tư, 2011).

[86]Trong những năm gần đây, các chiến dịch của báo chí nhà nước chống lại những cuộc biểu tình của người Công giáo ở Hà Nội tại Nhà thờ Thánh Joseph và Nhà thờ Thái Hà Dòng Chúa Cứu thế đã được tính toán cẩn thận để cô lập những người biểu tình bằng cách nhấn mạnh vào tính chất thế tục của chương trình chính trị của những người lãnh đạo nhà thờ, và chất vấn về lòng yêu nước và trung thành của họ. Xem bài “Vietnam: End Crackdown on Catholics,” Thông cáo báo chí của Tổ chức Nhân quyền, ngày 6 tháng Mười năm 2008, http://www.hrw.org/en/news/2008/10/06/vietnam-end-crackdown-catholics (truy cập ngày 31 tháng Ba, 2011). Xem thêm “Cảnh cáo ông Ngô Quang Kiệt, Tổng giám mục giáo phận Hà Nội,” nguyên bản tiếng Việt do TTXVN đăng, sau đó trang Tuổi Trẻ, đăng lại vào ngày 21 tháng Chín, 2008, http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/279593/Canh-cao-ong-Ngo-Quang-Kiet-Tong-giam-muc-giao-phan-Ha-Noi.html (truy cập ngày 18 tháng Tư, 2011).

[87]Về các vụ dân chúng biểu tình chống lại sự bạo hành của công an, xem “Việt Nam: Tình trạng công an bạo hành, nạn nhân chết trong khi bị tạm giam lan rộng,” Thông cáo báo chí của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền ra ngày 22 tháng Chín năm 2010, http://www.hrw.org/en/news/2010/09/22/vi-t-nam-t-nh-tr-ng-c-ng-b-o-h-nh-n-n-nh-n-ch-t-trong-khi-b-t-m-giam-lan-r-ng (truy cập 22 tháng Năm, 2011).