May 26, 2011

V.  Vai trò của Internet trong vụ này

Internet có vai trò thiết yếu trong vụ của Ts. Vũ, từ trước cũng như sau khi ông bị bắt.

Ts. Vũ đã sử dụng internet để quảng bá quan điểm của mình về nhiều vấn đề, khiến chính quyền bức xúc vì chỉ muốn giới hạn những ý kiến trao đổi về các chủ đề nhạy cảm trong phạm vi nội bộ. Gia đình và nhóm luật sư biện hộ cho ông cũng đã sử dụng internet để công khai thông tin về những biện pháp họ áp dụng để đấu tranh đòi thả Ts. Vũ, từ đó lôi cuốn được nhiều học giả, luật sư, nhà văn, nghệ sĩ, blogger, bác sĩ, kỹ sư, giáo viên, doanh nhân và những người dân thường ở Việt Nam, cũng như những người ủng hộ họ ở hải ngoại – lần lượt lên tiếng bênh vực cho Ts. Vũ. Internet cũng có tác dụng như một công cụ tổ chức và chia sẻ thông tin, liên kết các nhóm xã hội – chính trị đa dạng và các cá nhân thuộc nhiều tầng lớp thành một làn sóng ủng hộ Ts. Vũ chưa từng có ở Việt Nam.

Phổ biến tư tưởng của Ts. Vũ

Trước khi Ts. Vũ bị bắt, rất nhiều bài bình luận, bài viết và bài phỏng vấn của ông đã được đăng tải và phổ biến trên mạng internet. Trong số đó, có đơn tố cáo vai trò được cho là của Trung tướng công an Vũ Hải Triều trong vụ tấn công vi tính nhằm vào các trang mạng chính trị[28] cũng như khi ông lên án quyết định của Toà án Đà Nẵng buộc Thiếu tướng Trần Văn Thanh phải ra tòa trên cáng cứu thương của bệnh viện sau khi bị tai biến.[29] Ngay cả hai đơn kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng được đăng tải trên mạng.[30]

Vai trò của internet trong vụ Ts. Vũ cũng được nhấn mạnh trong cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân Thành phố Hà Nội, ký ngày 17 tháng Mười Hai năm 2010. Phần đề dẫn của cáo trạng mở đầu bằng:

Ngày 21 tháng 10 năm 2010, Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội có công văn gửi Công an thành phố Hà Nội đề nghị làm rõ việc phát hiện trên mạng Internet có một số bài trả lời phỏng vấn của người tự xưng danh là Cù Huy Hà Vũ có nội dung đòi xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đòi xóa bỏ Điều 4 Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, đòi đa nguyên, đa đảng, xuyên tạc cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam chống đế quốc Mỹ xâm lược.[31]

Theo nội dung cáo trạng, Viện Kiểm sát Nhân dân Thành phố Hà Nội truy tố Ts. Vũ căn cứ trên mười đầu tài liệu phát hiện được trong máy tính xách tay và nhà ông, tám trong số đó đã được đăng tải trên mạng internet. Đó là các tài liệu:

Hai bài trả lời phỏng vấn Đài Á Châu Tự do: “Phải đa đảng mới chống được lạm quyền” [32]   ngày 1 tháng Hai năm 2010; và “Kiến nghị trả tự do cho tất cả các tù nhân cựu quân nhân và viên chức chính quyền Việt Nam Cộng Hòa, lấy ‘Việt Nam’ làm quốc hiệu để hòa giải dân tộc” ngày 31 tháng Tám năm 2010.[33]

Ba bài trả lời phỏng vấn Đài Tiếng nói Hoa Kỳ: “Chiến tranh Việt Nam và ngày 30 tháng 4 dưới mắt Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ” ngày 29 tháng Tư năm 2010; và “Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ: Từ kiện Thủ tướng đến yêu cầu bỏ Điều 4 Hiến pháp” [34] tháng Sáu năm 2010. Bài phỏng vấn thứ ba: “Tàu cao tốc Bắc-Nam – một dự án tham nhũng” chưa được phát sóng.[35]

Một bài trả lời phỏng vấn của nhà báo Nguyễn Thị Trâm Oanh thuộc Tổ chức Phóng viên Không Biên giới tại Đức, vào tháng Mười năm 2010.[36]

Hai bài đăng trên trang Bauxite Vietnam: “‘Tam quyền nhất lập’ đồng lòng hại dân” [37] vào tháng Ba năm 2010; và “Vụ bà Trần Khải Thanh Thủy ‘cố ý gây thương tích’ và dấu hiệu ‘bẫy người khác phạm tội’” [38] vào tháng Mười năm 2009.

Một bài chưa viết xong “Bàn về Đảng cầm quyền.”

Chính quyền còn truy tố ông vì đã lưu trữ bài “Bom nhiệt áp nổ giữa Ba Đình” [39] của tác giả Nguyễn Thanh Ty ở Mỹ. Theo cáo trạng, bài viết này “xuyên tạc Đảng Cộng sản Việt Nam, phỉ báng chính quyền.”

Dùng những tài liệu trên làm chứng cứ, chính quyền cáo buộc Cù Huy Hà Vũ đã đòi “xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam” và “xóa bỏ điều 4 Hiến pháp” – là cơ sở khẳng định quyền lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông bị buộc tội đã “xuyên tạc cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc” qua việc kêu gọi hòa giải thật sự với những người Việt đã sinh sống trong chế độ Việt Nam Cộng hòa (1954-1975). Ông cũng bị buộc tội phỉ báng chính quyền khi viết “…vậy là cả Chính phủ, Tòa án, Quốc hội, cả hành pháp, tư pháp và lập pháp đồng lòng hại dân.”

Ngoại trừ một bài viết chưa xong và một bài phỏng vấn với VOA chưa được phát sóng, tám tài liệu còn lại được liệt kê như các chứng cứ chống lại Ts. Vũ trong cáo trạng đã được đăng tải và phổ biến rộng rãi trên mạng, một số bài trước đó rất lâu, từ tháng Mười năm 2009.[40] Bản cáo trạng do một nguồn tin không được tiết lộ đưa ngầm ra ngoài và đăng trên trang Dân Luận vào ngày 31 tháng Giêng năm 2011.

Lan truyền thông tin biện hộ cho Ts. Vũ

Sau khi Ts. Vũ bị bắt, rất nhiều đơn, bản tường trình, khiếu nại và yêu cầu của các thành viên trong gia đình ông được đăng tải trên các trang mạng Bauxite VietnamDân Luận, và được rất nhiều trang khác đăng lại. Ví dụ, ngày 8 tháng Mười Một năm 2010, vợ Ts. Vũ, bà Nguyễn Thị Dương Hà, gửi “Đơn tố cáo khẩn cấp” đến chủ tịch nước về các vi phạm nghiêm trọng của công an trong quá trình bắt giữ chồng bà và khám xét căn nhà của họ. Lá đơn này được đăng trên Bauxite Vietnam ngay hôm sau.[41]

Tương tự, ngày 16 tháng Mười Một năm 2010, bà Đặng Thị Kim Hoàn, mợ của Ts. Vũ, gửi một lá đơn tới Trung tướng công an Hữu Ước, Tổng Biên tập báo An ninh Thế giới, yêu cầu cải chính, công khai xin lỗi vì đã đăng thông tin sai về gia đình bà. Hai ngày sau đó, đơn yêu cầu này đã được đăng trên trang Bauxite Vietnam.[42]Ngay cả những yêu cầu, đề nghị Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, Đài RFA và Đài VOA tham gia tố tụng cũng được đăng trên mạng internet sau khi những văn bản này được gửi đến nơi nhận vào ngày 28 tháng Mười Hai năm 2010.[43]

Điều gây ngạc nhiên nhất là, Ts. Vũ đã gửi một lá thư ngỏ vào ngày 18 tháng Giêng năm 2011 từ Trại Tạm giam B14 ở Hà Nội đến toàn thể đồng bào của ông để khẳng định niềm tin lâu nay của ông về nhu cầu phải có một thể chế đa đảng.[44] Bức thư, được đăng trên trang Bauxite Vietnam, đã được phổ biến rộng rãi qua nhiều trang khác trên mạng internet.[45]

[28]Cù Huy Hà Vũ, “Tố cáo và đề nghị khởi tố và truy tố Trung tướng Vũ Hải Triều, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh – Bộ Công an về ‘tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân’, ‘tội phá hoại chính sách đoàn kết’ và ‘tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản’”, Bauxite Vietnam, ngày 2 tháng Sáu, 2010, http://www.boxitvn.net/bai/4862 (truy cập ngày 25 tháng Ba, 2011).

[29]Cù Huy Hà Vũ, “Đưa tướng công an Trần Văn Thanh hôn mê ra xét xử: Chánh án Tòa án Đà Nẵng lập kỷ lục vi phạm nhân quyền.” Đăng ban đầu trên trang Bauxite Vietnam. Trang Trần Nhương đăng lại ngày 1 tháng Tám, 2009, http://trannhuong.com/news_detail/2133/%C4%90%C6%B0a-t%C6%B0%E1%BB%9Bng-c%C3%B4ng-an-Tr%E1%BA%A7n-V%C4%83n-Thanh-h%C3%B4n-m%C3%AA-ra-x%C3%A9t-x%E1%BB%AD-Ch%C3%A1nh-%C3%A1n-T%C3%B2a-%C4%90%C3%A0-N%E1%BA%B5ng-l%E1%BA%ADp-k%E1%BB%B7-l%E1%BB%A5c-vi-ph%E1%BA%A1m-nh%C3%A2n-quy%E1%BB%81n (truy cập ngày 14 tháng Ba, 2011).

[30]Cù Huy Hà Vũ, “Đơn khởi kiện Thủ tướng Chính phủ nước CHXHCNVN – Do đã ban hành trái pháp luật Quyết định số 167/2007/QĐ-TTg ngày 01/11/2007 phê duyệt quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng quặng bauxite giai đoạn 2005-2015, có xét đến năm 2005,” Dân Luận, ngày 12 tháng Sáu, 2009, http://danluan.org/node/6944 (truy cập ngày 25 tháng Ba, 2011); Cù Huy Hà Vũ, “Đơn khởi kiện Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng về hành vi ban hành nghị định cấm công dân khiếu nại tập thể trái Hiến pháp và pháp luật,” Bauxite Vietnam, ngày 28 tháng Mười, 2010, http://boxitvn.blogspot.com/2010/10/on-khoi-kien-thu-tuong-chinh-phu-nguyen.html (truy cập ngày 8 tháng Mười Một, 2010).

[31]Viện Kiểm sát Nhân dân Thành phố Hà Nội, “Cáo trạng vụ án Cù Huy Hà Vũ tuyên truyền chống phá Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam,” Dân Luận, ngày 31 tháng Giêng, 2011: http://danluan.org/node/6730 (truy cập ngày 31 tháng Ba, 2011).

[32]Phải đa đảng mới chống được lạm quyền

[33]Cuộc phỏng vấn của RFA và kiến nghị của Ts. Vũ là hai tài liệu khác nhau. Kiến nghị do Ts. Vũ gửi Quốc hội (dấu bưu điện đề ngày 30 tháng Tám, 2010), được đăng trên Bauxite Việt Nam vào ngày 30 tháng Tám, 2010. Bài phỏng vấn được thực hiện ngày hôm sau.

[34]http://www.voanews.com/vietnamese/news/vietnam/hanoi-lawyer-vietnam-needs-a-multi-party-system-06-19-2010-96724789.html

[35]Công an tìm thấy bản đánh máy nội dung cuộc phỏng vấn chưa công bố trong máy tính xách tay của Ts. Vũ, được gửi đến để ông kiểm tra lại trước khi phát sóng. Vì ông bị bắt, nên bài phỏng vấn này vẫn chưa được phát.

[36] Ts. Vũ được Nguyễn Thị Trâm Oanh phỏng vấn ít nhất là sáu lần trong tháng Mười năm 2010, cáo trạng không chỉ rõ đang nói đến bài nào, mà chỉ nêu chung chung là “xuyên tạc chủ nghĩa Mác-Lê Nin.”

[37]http://boxitvn.blogspot.com/2010/03/tam-quyen-nhat-lap-ong-long-hai-dan.html

[38]http://danluan.org/node/2917

[39]http://nguoivietboston.com/?p=27523

[40]Cù Huy Hà Vũ, “Vụ bà Trần Khải Thanh Thủy ‘cố ý gây thương tích’ và dấu hiệu ‘bẫy người khác phạm tội’”) đăng ban đầu trên Bauxite Vietnam, đăng lại trên Dân Luận, ngày 14 tháng Mười, 2009, http://danluan.org/node/2917 (truy cập ngày 28 tháng Ba, 2011).

[41] Nguyễn Thị Dương Hà, “Đơn tố cáo của Luật sư Nguyễn Thị Dương Hà, vợ của Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ,” Bauxite Vietnam, ngày 9 tháng Mười Một, 2010, http://www.boxitvn.net/bai/13030 (truy cập ngày 9 tháng Mười Một, 2010).

[42]Đặng Thị Kim Hoàn, “Đơn yêu cầu báo xin lỗi và cải chính,” Bauxite Vietnam, ngày 18 tháng Mười Một, 2010, http://www.boxitvn.net/bai/13662 (truy cập ngày 18 tháng Mười Một, 2010).

[43] Cù Thị Xuân Bích, “Ba văn bản liên quan đến vụ án Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ,” Bauxite Vietnam, ngày 30 tháng Mười Hai, 2010, http://www.boxitvn.net/bai/15436 (truy cập ngày 31 tháng Mười Hai, 2010).

[44] Nguyễn Thị Dương Hà, “Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ trình bày rõ quan điểm của mình với các Luật sư bào chữa cho ông,” Bauxite Vietnam, ngày 24 tháng Giêng, 2011, http://www.boxitvn.net/bai/16528 (truy cập ngày 25 tháng Giêng, 2011).

[45] Các tổ chức quốc tế cũng đưa ra những tuyên bố ủng hộ Ts. Vũ, một số còn phổ biến các đơn thư, tài liệu bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh trên mạng internet. Vào ngày 15 tháng Ba, Trung tâm Luật Bảo vệ Môi trường (EDLC) công bố bản góp ý cho Tòa án (amicus brief) đã gửi cho Tòa án Nhân dân TP Hà Nội vào ngày 24 tháng Hai, khuyến nghị trả tự do vô điều kiện ngay cho Ts. Vũ. EDLC cũng gửi thư tới Chủ tịch Nguyễn Minh Triết, Thủ tướng Nguyến Tấn Dũng và bà Lê Thị Thu Ba, chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội, “kêu gọi họ lưu tâm đến tính không hợp pháp của việc bắt giữ, và hành động để trả tự do ngay lập tức cho Ts. Vũ.” Trung tâm Luật Bảo vệ Môi trường, “Amicus Curiae – Human Rights Violations Related to the Arbitrary Detention and Indictment of Cu Huy Ha Vu,” Bauxite Vietnam, ngày 15 tháng Ba, 2011: http://www.boxitvn.net/wp-content/uploads/2011/03/Bai-1c-Cu-Huy-Ha-Vu-Amicus-brief-English-version.pdf, (truy cập ngày 17 tháng Ba, 2011); Trung tâm Luật Bảo vệ Môi trường, “Trung tâm Luật Bảo vệ Môi trường gủi thư thúc giục chính quyền Việt Nam thả ông Cù Huy Hà Vũ ngay lập tức,” Dân Luận, ngày 28 tháng Hai, 2011, http://danluan.org/node/7957 (truy cập ngày 28 tháng Hai, 2011). Xem thêm: “USCIRF Condemns Detention of Vietnam Human Rights Lawyer, Calls for CPC Designation,” Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ, ngày 18 tháng Mười Một, 2010, http://www.uscirf.gov/news-room/press-releases/3461--uscirf-condemns-detention-of-vietnam-human-rights-lawyer-calls-for-cpc-designation.html (truy cập ngày 16 tháng Ba, 2011).