May 26, 2011

III.  Một gia đình nhiều nhân vật cách mạng nổi tiếng

Ts. Vũ sinh năm 1957 trong một gia đình có nhiều nhân vật cách mạng nổi tiếng. Cha ông, Cù Huy Cận, nguyên Bộ trưởng Bộ Canh nông, nguyên thứ trưởng Bộ Văn hóa, là một nhà thơ có nhiều ảnh hưởng. Là một trong ba đại diện của Chính phủ Lâm thời được cử vào Huế để chứng kiến nghi lễ thoái vị của vua Bảo Đại vào tháng Tám năm 1945, Cù Huy Cận là một trong những thành viên quan trọng nhất của chính phủ cộng sản vào những ngày mới thành lập. Ông cũng là đại biểu Quốc hội khóa Một, khóa đã thông qua Hiến pháp năm 1946.

Mẹ của Ts. Vũ, bà Ngô Thị Xuân Như, là em gái Xuân Diệu, một trong những nhà thơ nổi tiếng nhất trong thế kỷ hai mươi của Việt Nam. Bà cũng là một y tá riêng trong tổ y tế chuyên chăm sóc Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Hai người chú của Ts. Vũ là Đảng viên cao cấp. Cù Huy Thước là đảng viên lão thành ĐCSVN với 61 năm thâm niên. Một người chú khác, Cù Huy Chử, từng là thư ký trong Tiểu ban lý luận, văn hóa giáo dục trung ương, dưới quyền của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Ông cũng là chuyên viên ở Ban Tuyên huấn Trung ương ĐCSVN và Trưởng khoa Văn hóa phát triển của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, khu vực phía nam.

Trong giới quen biết của Ts. Vũ, có cả cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, cựu Chủ tịch nước Lê Đức Anh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, và nguyên Tổng bí thư ĐCSVN Nông Đức Mạnh.

Ts. Vũ và Tướng Võ Nguyên Giáp (đã nghỉ hưu), một trong những anh hùng cách mạng nổi tiếng nhất của Việt Nam, kiến trúc sư của những thắng lợi quân sự trọng đại trong các cuộc chiến tranh với Pháp và Mỹ. © Cù Huy Hà Vũ và gia đình.

Cù Huy Hà Vũ có bằng Thạc sĩ Văn chương trường Paris VII và bằng Tiến sĩ Luật trường Sorbonne. Ông cũng là một họa sĩ, tác giả của bức chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp được lưu truyền rộng rãi trên mạng internet, và là hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam cho đến khi Hội này tuyên bố vào đầu năm 2011 về quyết định đình chỉ sinh hoạt đối với ông.[16] Trong thời gian từ năm 1979 đến 2009, Ts. Vũ làm việc trong các vị trí khác nhau ở Bộ Ngoại giao.[17] Dù có bằng luật của Sorbonne, ông không phải là thành viên của Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội, nên về nguyên tắc không được phép hành nghề luật tại Việt Nam.[18] Tuy nhiên, vợ ông, bà Nguyễn Thị Dương Hà, một luật sư và là thành viên Đoàn Luật sư Hà Nội, đã thành lập Văn phòng Luật sư Cù Huy Hà Vũ vào năm 2006.

Bất chấp những trở ngại về thủ tục đối với quyền hành nghề luật của mình, Ts. Vũ trên thực tế vẫn thực thi được vai trò đại diện pháp lý trong ít nhất là một vụ, theo nguồn báo chí chính thức của nhà nước. Vào ngày 25 tháng Mười Hai năm 2006, Ts. Vũ giữ vai trò đại diện pháp lý trong một vụ khá nổi tiếng xử tại Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội, khi ông đại diện cho học giả Nguyễn Quảng Tuân tranh tụng trong vụ kiện vi phạm tác quyền.[19] Sau khi Ts. Vũ nộp đơn kiện thủ tướng vào ngày 11 tháng Sáu năm 2009, Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội ra tuyên bố rằng ông không phải là thành viên của đoàn.[20]

Năm 2010, một tòa án cấp quận ở Đà Nẵng từ chối cấp giấy phép cho Văn phòng Luật sư Cù Huy Hà Vũ khi được yêu cầu tham gia biện hộ cho sáu giáo dân giáo xứ Cồn Dầu bị bắt từ tháng Năm 2010 sau khi xô xát với đại diện chính quyền về đất đai đang có tranh chấp của giáo xứ.

[16] “Hội Mỹ thuật Việt Nam một năm hoạt động và những nhiệm vụ công tác năm 2011,” trang web của Hội Mỹ thuật Việt Nam, tháng Giêng, 2011, http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:KbZtsbYp6wUJ:www.vietnamfineart.com.vn/printContent.aspx%3FID%3D2737+&cd=1&hl=en&ct=clnk&gl=us&source=encrypted.google.com (truy cập ngày 31 tháng Ba, 2011).

[17]Cù Huy Hà Vũ bắt đầu làm việc cho Bộ Ngoại giao (BNG) từ năm 1979, và khi đi Pháp học vào năm 1984, ông vẫn đang là công chức biên chế của BNG. Tuy nhiên, khi về nước vào năm 1999, BNG không giao cho ông một vị trí hay công việc gì cụ thể, và cũng không trả lương. Năm 2004, Cù Huy Hà Vũ dọa kiện BNG vì không phân công công việc và không trả lương ông. Khi đó, BNG mới cử ông làm ở thư viện của bộ, nhưng ông không nhận công việc này. BNG giao cho ông làm nghiên cứu, một công tác không đòi hỏi ông phải đến cơ quan hàng ngày. Ngày 19 tháng Mười Một năm 2009, sau khi Ts. Vũ nộp đơn kiện Thủ tướng Dũng, BNG ra quyết định buộc ông thôi việc, và ông đã phản đối quyết định này. Tuy nhiên, cho đến nay, cả ông lẫn gia đình chưa hề nhận được một quyết định chính thức nào từ BNG về việc sa thải. Thanh Vi, “Cù Huy Hà Vũ là người như thế nào?” An ninh Thế giới, số 1010, do Công an Nhân dân đăng lại trên mạng ngày 13 tháng Mười Một, 2010, http://www.cand.com.vn/vi-VN/binhluan/2009/11/139859.cand (truy cập ngày 15 tháng Mười Một, 2011); những cuộc trao đổi qua điện thoại của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền với gia đình Ts. Vũ, tháng Ba 2011.

[18]Theo điều 18 của Luật Luật sư 65/2006/QH11 ngày 29 tháng Sáu năm 2006, một người đang là công chức, cán bộ, sĩ quan hay bộ đội chuyên nghiệp không được hành nghề luật sư. Khi đó, Ts. Vũ đang là công chức BNG nên không thể xin cấp thẻ luật sư.

[19]“Lần đầu tiên xét xử vụ kiện bản quyền liên quan đến truyện Kiều,” đăng trên Sài Gòn Giải phóng, sau đó đăng lại trên Viet Bao,ngày 26 tháng Mười Hai, 2006, http://vietbao.vn/Van-hoa/Lan-dau-tien-xet-xu-vu-kien-ban-quyen-lien-quan-den-truyen-Kieu/40179661/181/ (truy cập ngày 31 tháng Giêng, 2011). Xem thêm, Bích Ngọc “Liệu đã là hồi kết cho vụ án hai nhà Kiều học,” VnMedia, http://vnmedia.vn/newsdetail.asp?NewsId=93720&Catid=58, đăng lại trên Tin 247, ngày 15 tháng Giêng, 2007, http://www.tin247.com/lieu_da_la_hoi_ket_cho_vu_an_hai_nha_kieu_hoc-8-21272748.html (truy cập ngày 18 tháng Tư, 2011).

[20]Trong một thông báo chính thức ghi ngày 10 tháng Sáu năm 2009 (một ngày trước khi Ts. Vũ nộp đơn kiện Thủ tướng Dũng), Chánh văn phòng Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội Vũ Văn Thắng  phát biểu rằng Đoàn nhận được nhiều cuộc điện thoại hỏi về tư cách luật sư của Cù Huy Hà Vũ, nên đáp lại Đoàn đã ra một văn bản xác nhận Ts. Vũ không phải là luật sư và vì có tồn tại một Văn phòng Luật sư Cù Huy Hà Vũ nên nhiều người tưởng Ts. Vũ cũng là luật sư. Dù thông báo trên đề ngày ký là mồng 10 tháng Sáu năm 2009, nhưng Ts. Vũ cho rằng thông báo đó phải được viết trong, hoặc sau ngày 11 tháng Sáu, vì nó chỉ xuất hiện sau, không phải trước, các thông báo khác của Đoàn Luật sư đề ngày 11 tháng Sáu năm 2009. Ngoài ra, ông cũng cáo buộc rằng Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội không có quyền đăng tải một thông báo kiểu như thế về một công dân không có liên quan gì tới Đoàn. Xem Cù Huy Hà Vũ “Đơn khiếu nại v/v Thông báo không số ngày 10/6/2009 của Ban Chủ nhiệm Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội xâm phạm nghiêm trọng danh dự, uy tín của công dân Cù Huy Hà Vũ,” Dân Luận, ngày 2 tháng Bảy, 2009, http://danluan.org/node/1782 (truy cập ngày 3 tháng Ba, 2011). Dù Đoàn Luật sư TP Hà Nội không phản hồi đơn khiếu nại của Ts. Vũ, thông báo nói trên sau đó đã bị gỡ khỏi trang mạng của Đoàn. Để có một bản sao của thông báo, xem “Anh Cù Huy Hà Vũ không phải là một luật sư” trên trang mạng của Công ty Luật Dragon (thành viên của Đoàn Luật sư TP Hà Nội), http://ngheluatsu.vn/modules.php?name=News&op=viewst&sid=91 (truy cập ngày 3 tháng Năm, 2011).