May 26, 2011

II.   Một nhà hoạt động pháp lý

Ts. Vũ được cả nước biết đến khi ông nộp đơn kiện Ủy ban Nhân dân tỉnh Thừa Thiên – Huế vào tháng Năm năm 2005 vì đã cấp phép xây dựng khu nghỉ mát, khách sạn trên đồi Vọng Cảnh, một di tích văn hóa đã được xếp hạng, bảo vệ. Nhà đầu tư sau đó đã từ bỏ dự án này.

Một năm sau, vào tháng Năm năm 2006, Ts. Vũ lại làm khuấy động dư luận khi tự ứng cử vào chức vụ bộ trưởng văn hóa, một nỗ lực rốt cuộc không thành công.

Ts. Vũ cũng được mọi người biết đến khi tham gia tư vấn pháp lý cho trang web gây nhiều tranh cãi Bauxite Vietnam, do một nhóm trí thức và chuyên gia Việt Nam thành lập vào năm 2009 để vận động chấm dứt khai thác bauxite ở Tây Nguyên.

Vào tháng Mười năm 2010, Văn phòng Luật của Ts. Vũ nhận một vụ án đình đám khác: biện hộ cho các giáo dân giáo xứ Cồn Dầu, Đà Nẵng, bị bắt vào tháng Năm năm 2010 sau khi công an dùng vũ lực giải tán một đoàn đưa tang đến khu nghĩa địa nằm trên mảnh đất đang tranh chấp. Tòa án Nhân dân huyện Cẩm Lệ không cấp giấy phép cho văn phòng luật của ông đại diện cho các gia đình đương sự.[8]

Ngoài những hành động táo bạo nói trên, Ts. Vũ còn được biết đến là người đã tố cáo Trung tướng Vũ Hải Triều của Bộ Công an vào tháng Sáu năm 2010 vì cho rằng ông ta đã duyệt lệnh tấn công vi tính vào các trang mạng nhạy cảm về chính trị[9], và luận tội ông Lê Thanh Hải, bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, vào tháng Chín năm 2010 vì cho rằng ông này đã ra quyết định tịch thu đất của gia đình liệt sỹ có người thân hy sinh trong cuộc chiến tranh giữa Pháp và Việt Nam.[10]

Nhưng có lẽ làm ông nổi tiếng nhất là hai lá đơn kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Mặc dù trong cuộc họp báo ngày 6 tháng Mười Một, Trung tướng Tô Lâm và Trung tướng Hoàng Kông Tư có đề cập đến hai đơn kiện nói trên như một bằng chứng để khởi tố Ts. Vũ, nhưng trong cáo trạng ra ngày 17 tháng Mười Hai năm 2010 không có hai đơn kiện đó[11]. Lá đơn thứ nhất kiện thủ tướng vì đã ký quyết định số 167/2007/QĐ-TTg ngày 1 tháng Mười Một năm 2007 cho phép khai thác quặng bauxite ở vùng Tây Nguyên. Đơn kiện được nộp cho Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội vào ngày 11 tháng Sáu năm 2009, Tòa án này đã bác đơn vào ngày 15 tháng Sáu.[12] Đơn kiện được nộp lại cho Tòa án Nhân dân Tối cao vào ngày 3 tháng Bảy năm 2009.[13] Lá đơn thứ hai kiện thủ tướng vì đã ký Nghị định 136/2006/NĐ-CP[14] cấm khiếu kiện tập thể. Đơn kiện được nộp cho Tòa án Nhân dân Tối cao vào ngày 21 tháng Mười năm 2010.[15] Ts. Vũ chưa hề nhận được bất kỳ một phản hồi nào từ về đơn kiện thứ hai này. Cả hai đơn kiện đều được đăng tải trên trang mạng Bauxite Vietnam và đăng lại trên nhiều trang mạng khác.

[8] Sáu người dân bị truy tố về tội “gây rối trật tự công cộng” và “chống người thi hành công vụ” theo các điều 245 và 257 của bộ luật hình sự. Bộ Luật hình sự nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, dẫn trong A Selection of Fundamental Laws of Vietnam (Hà Nội: Nhà xuất bản Thế giới, 2001).

[9]Cù Huy Hà Vũ, “Tố cáo và đề nghị khởi tố và truy tố Trung tướng Vũ Hải Triều, Phó tổng cục trưởng Tổng cục An ninh – Bộ Công an về ‘tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân’, ‘tội phá hoại chính sách đoàn kết’ và ‘tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản’”, Bauxite Vietnam, ngày 2 tháng Sáu, 2010, http://www.boxitvn.net/bai/4862 (truy cập ngày 25 tháng Ba, 2011).

[10]Cù Huy Hà Vũ, “Hãy đưa ra vành móng ngựa tên Lê Thanh Hải, Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam, và đồng bọn đã đập nhà, cướp đất của bà Dương Thị Kính, thân nhân của ba liệt sĩ!” Bauxite Vietnam, ngày 6 tháng Chín, 2010, http://www.boxitvn.net/bai/10483 (truy cập ngày 25 tháng Ba, 2011).

[11]Muốn xem danh sách đầy đủ các tài liệu được liệt kê trong cáo trạng ngày 17 tháng Mười Hai, 2010 làm căn cứ cho hành vi vi phạm điều 88, xem “Cáo trạng vụ án Cù Huy Hà Vũ tuyên truyền chống phá Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam” ra ngày 17 tháng Mười Hai năm 2010, đăng trên trang mạng Dân Luận, ngày 31 tháng Giêng năm 2011, http://danluan.org/node/6730 (truy cập ngày 31 tháng Giêng, 2011).

[12]Cù Huy Hà Vũ “Đơn khởi kiện Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam – Do đã ban hành trái pháp luật Quyết định số 167/2007/QĐ-TTg ngày 01/11/2007 phê duyệt Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng quặng bauxite giai đoạn 2007-2015, có xét đến năm 2025,” Dân Luận, ngày 12 tháng Sáu, 2009, http://danluan.org/node/6944 (truy cập ngày 25 tháng Ba, 2011); Hoàng Khuê và Hoàng Anh, “Bác đơn kiện quyết định của Thủ tướng về quy hoạch bô-xít,” VNExpress, ngày 23 tháng Sáu, 2009, http://vnexpress.net/gl/phap-luat/2009/06/3ba106fd/; truy cập ngày 25 tháng Ba, 2011).

[13]“Công an Việt Nam họp báo về ông Cù Huy Hà Vũ,” BBC Vietnamese, ngày 6 tháng Mười Một, 2010, http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2010/11/101106_cuhuyhavu_update.shtml (truy cập ngày 25 tháng Ba, 2011).

[14]Nghị định số 136/2006/NĐ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2006 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật khiếu nại, tố cáo và các Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật khiếu nại, tố cáo.

[15]Cù Huy Hà Vũ “Đơn khởi kiện Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng về hành vi ban hành nghị định cấm công dân khiếu nại tập thể trái Hiến pháp và pháp luật,” Bauxite Vietnam, ngày 28 tháng Mười, 2010, http://boxitvn.blogspot.com/2010/10/on-khoi-kien-thu-tuong-chinh-phu-nguyen.html (truy cập ngày 8 tháng Mười Một, 2010).