IV. Ασυνόδευτα Παιδιά που ζητούν Άσυλο

Όπως αναφέρθηκε στο κεφάλαιο II, όταν οι αστυνομικοί συλλαμβάνουν για πρώτη φορά ένα ασυνόδευτο παιδί είναι υποχρεωμένοι να το ενημερώνουν για το δικαίωμά του να ζητήσει άσυλο και να εξασφαλίσουν την εκπροσώπησή του από τον κατάλληλο επίτροπο. Τα ασυνόδευτα παιδιά που δεν ζητούν άσυλο δεν έχουν νόμιμο καθεστώς στην Ελλάδα. Το ίδιο ισχύει για τα παιδιά των οποίων η αίτηση ασύλου απορρίφθηκε ή εκείνα που βρέθηκαν για άλλους λόγους εκτός της διαδικασίας ασύλου Τα παιδιά που στερούνται νόμιμου καθεστώτος είναι δυνατόν να συλληφθούν και να απελαθούν κάτω από τις ίδιες συνθήκες με τους ενήλικους μετανάστες. Επιπλέον, οι ΜΚΟ ανέφεραν στην  Human Rights Watch ότι τα ασυνόδευτα παιδιά χωρίς νόμιμο καθεστώς δεν έχουν πρόσβαση σε όλα τα κέντρα μέριμνας και συχνά αφήνονται να προστατεύσουν μόνα τους τον εαυτό τους.  Αντίθετα, όσα υποβάλλουν αίτηση ασύλου δικαιούνται προσωρινή άδεια παραμονής μέχρις ότου ληφθεί η απόφαση για την αίτηση τους. Αυτή η άδεια παραμονής,  που συχνά αναφέρεται ως η «κόκκινη κάρτα», τα προστατεύει από την απέλαση. Επίσης, τα ασυνόδευτα παιδιά που ζητούν άσυλο έχουν περισσότερες πιθανότητες πρόσβασης στα κέντρα φιλοξενίας (βλέπε κεφάλαιο VI).

Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι ηλικίας 14 και άνω μπορούν να υποβάλουν αίτηση ασύλου εάν θεωρηθούν από τον αρμόδιο αστυνομικό αρκετά ώριμοι ώστε να κατανοήσουν το νόημα της πράξης τους. Τα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 μπορούν να υποβάλουν αίτημα ασύλου μόνο δια του νόμιμου εκπροσώπου τους. Στην πράξη, τα παιδιά αυτά στερούνται της δυνατότητας υποβολής αίτησης ασύλου εφόσον συχνά δεν γνωρίζουν ποιος είναι ο επίτροπός τους (βλέπε και κεφάλαιο II σχετικά με το σύστημα επιτροπείας).[111]

Στην πραγματικότητα όμως είναι πολύ λίγα τα παιδιά που υποβάλλουν αίτημα ασύλου, ακόμα και αν έχουν δικαιολογημένο φόβο δίωξης. Πολλά από τα παιδιά από τα οποία πήρε συνέντευξη η  Human Rights Watch είπαν ότι δεν επιθυμούν να υποβάλουν αίτημα για άσυλο, εκτός των άλλων επειδή είχαν εμπειρία κακομεταχείρισης και βίας στα χέρια των αστυνομικών. Άλλα πιστεύουν ότι δεν έχουν καμία πιθανότητα να αποκτήσουν το καθεστώς του πρόσφυγα στην Ελλάδα. Το ποσοστό αναγνώρισης αιτημάτων ασύλου σε πρώτο βαθμό στην Ελλάδα ανερχόταν το 2007 σε 0.04 τοις εκατό. Κατά τη διάρκεια των πρώτων εννέα μηνών του 2008, μειώθηκε ακόμα περισσότερο στο 0.03 τοις εκατό[112]. Επίσης, πολλά παιδιά μας είπαν ότι πιστεύουν ότι τα πλεονεκτήματα είναι περισσότερα και η υποστήριξη καλύτερη στις άλλες χώρες της Ε.Ε. Κατά συνέπεια, προσπαθούν να μεταβούν παράνομα σε μια άλλη χώρα της Ε.Ε, κάνοντας ένα συχνά επικίνδυνο και απειλητικό για τη ζωή τους ταξίδι για να υποβάλουν αίτημα ασύλου ή να παραμείνουν με άλλο τρόπο στη χώρα εκείνη.

Διαδικασίες Ασύλου για τα Ασυνόδευτα Παιδιά

Τα ασυνόδευτα παιδιά που επιθυμούν να υποβάλουν αίτημα ασύλου στην Ελλάδα, αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στη δυνατότητα πρόσβασης στις  σχετικές διαδικασίες. Ορισμένα καταφεύγουν σε ΜΚΟ από τις οποίες ζητούν σχετική επιστολή την οποία επιδεικνύουν στη συνέχεια στις αστυνομικές αρχές για να καταφέρουν να αποκτήσουν πρόσβαση στο κτίριο και να υποβάλουν αίτημα ασύλου. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ασύλου, τα ασυνόδευτα παιδιά σπάνια εκπροσωπούνται από δικηγόρο ή επίτροπο και πολύ λίγα παιδιά λαμβάνουν βοήθειαπροκειμένου να προετοιμαστούν  για τη συνέντευξη ασύλου. Κατά συνέπεια, τα παιδιά συχνά δεν έχουν την ευκαιρία να εξηγήσουν πλήρως τους λόγους για τους οποίους ήρθαν στην Ελλάδα και αυτό, με τη σειρά του, μειώνει σημαντικά την πιθανότητα να τους χορηγηθεί το καθεστώς του πρόσφυγα. Στην πραγματικότητα, το σύστημα είναι τέτοιο που η πιθανότητα αυτή είναι σχεδόν μηδενική. [113] Η νομοθεσία δεν προβλέπει τη νομική εκπροσώπηση του αιτούντος άσυλο παρόλο που δεν την αποκλείει. Εν τούτοις, στην Ελλάδα, είναι πολύ λίγοι οι δικηγόροι που εκπροσωπούν αιτούντες άσυλο και οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται μόνο από λίγες ΜΚΟ ή εθελοντές δικηγόρους. [114]  

Πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου

Παρόλο που οι αστυνομικοί δήλωσαν στην Human Rights Watch ότι οι αιτήσεις ασύλου από ανηλίκους εξετάζονται κατά προτεραιότητα, τα ίδια τα παιδιά περιέγραψαν τεράστιες δυσκολίες στην πρόσβαση στις διαδικασίες.[115] Τα ασυνόδευτα παιδιά συμπεριλαμβάνονται στα περίπου 1000 άτομα που περιμένουν στην ουρά την Κυριακή το πρωί για να υποβάλουν αίτημα ασύλου στο κτίριο της Αστυνομίας, στην οδό Πέτρου Ράλλη [116] στην Αθήνα, όπου και διεκπεραιώνεται το 94 τοις εκατό των αιτήσεων ασύλου της χώρας.[117] Ο δεκατετράχρονος  Λαλ Σ. είπε στην  Human Rights Watch ότι εγκατέλειψε τις προσπάθειες για την υποβολή αίτησης ασύλου μετά από αρκετές ανεπιτυχείς απόπειρες εισόδου στο κτίριο: «Προσπάθησα πολλές φορές να πάρω την κόκκινη κάρτα[118]. Δίνουν την κόκκινη κάρτα μόνο τις Κυριακές και δεν μπορούσαμε να μπούμε. Προσπαθήσαμε αρκετές φορές και στο τέλος εγκαταλείψαμε την προσπάθεια»[119]. Με τον ίδιο τρόπο ο δεκαεφτάχρονος Μούσα Μ. είπε στην Human Rights Watch ότι πέρασε τρεις νύχτες περιμένοντας στην ουρά:

«Πήρα την κόκκινη κάρτα στο αστυνομικό τμήμα της Πέτρου Ράλλη. Για να την αποκτήσω έπρεπε να πάω πολλές φορές. Πήγα τρεις φορές - και τις τρείς κατά τη διάρκεια της νύχτας. Πήγαμε εκεί στις 8 ή 9 το Σάββατο το βράδυ για να πιάσουμε θέση στην ουρά. Μπορεί και να ήταν η έκτη ή η έβδομη  φορά που  πήγαμε μέχρι να καταφέρουμε να μπούμε. Καθώς είμαι μικροκαμωμένος, κατάφερα να μπω σπρώχνοντας.»[120]

Ο δεκαεξάχρονος  Χαμέντ Π. μας διηγήθηκε πώς αναγκάστηκε να καθαρίσει το δρόμο από τα σκουπίδια που είχαν αφήσει όσοι κάθονταν στην ουρά για να μπορέσει να υποβάλει αίτηση για άσυλο: 

«Όταν πήγα στο αστυνομικό τμήμα ήταν 700 άτομα μπροστά στο αστυνομικό τμήμα.  Έφτασα στις 4 το πρωί και περίμενα στην ουρά. Ήταν πάνω από 400 αυτοί που μπήκαν…Η αστυνομία μας είπε να καθαρίσουμε το δρόμο και μετά θα μας έβαζαν όλους μέσα στο αστυνομικό τμήμα. Έκανε τόσο κρύο τότε που κάποιοι είχαν φέρει χαρτόνια για να σκεπαστούν και είχαν ανάψει φωτιά όσο περίμεναν, έτσι τα καθαρίσαμε όλα. Ήμαστε 15 άτομα. Μετά μας έδωσαν ένα χαρτάκι με ραντεβού.» [121]  

Ο δεκαεξάχρονος Αλή Ν. έφθασε μόνος στο αεροδρόμιο της Αθήνας από μια Αφρικανική χώρα το Φεβρουάριο του 2008. Προσπάθησε να υποβάλει αίτηση για άσυλο στον έλεγχο διαβατηρίων αλλά δεν μιλούσε ούτε ελληνικά ούτε αγγλικά. Μας είπε ότι αντί για αυτό τον πήγαν για κράτηση στο κρατητήριο της Πέτρου Ράλλη όπου παρέμεινε για δύο μήνες. Μας είπε ότι δεν του δόθηκε η ευκαιρία να ζητήσει άσυλο, δεν είδε κανένα αντίγραφο του εντύπου της  Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες σχετικά με τους αιτούντες άσυλο και δεν ήρθε ποτέ σε επαφή με διερμηνέα:

«Όταν με συνέλαβαν στην Ελλάδα, πέρασα δύο νύχτες στο κρατητήριο του αεροδρομίου. Δεν μπορούσα να επικοινωνήσω με την ελληνική αστυνομία. Μετά πέρασα δυο μήνες στην Πέτρου Ράλλη…Όταν βγήκα από τη φυλακή μου έδωσαν διαταγή απέλασης, να φύγω μέσα σε τρεις μήνες. Δεν μπορούσα να ζητήσω άσυλο στην Πέτρου Ράλλη. Ποτέ δε μου δόθηκε η ευκαιρία να μιλήσω με διερμηνέα για να υποβάλω αίτηση ασύλου…Δεν είχα καμία πληροφορία. Η αστυνομία δεν μου έδωσε καμία πληροφορία. Δεν υπήρχε διερμηνέας. Δεν είχα ιδέα για πόσο θα με κρατούσαν»[122].

Μερικά παιδιά κατορθώνουν να έρθουν σε επαφή με τις ΜΚΟ που παρέχουν σχετικές υπηρεσίες και να λάβουν πληροφορίες και βοήθεια σχετικά με την πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου στην Ελλάδα και τα δικαιώματά τους ως αιτούντες άσυλο [123] . Ορισμένα παιδιά κατορθώνουν να εισέλθουν στο κτίριο της αστυνομίας και να υποβάλουν αίτηση ασύλου μόνο αφού το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) τους χορηγήσει σχετική επιστολή απευθυνόμενη προς τις αρχές του Τμήματος  Ασύλου της Πέτρου Ράλλη. Ο δεκαεφτάχρονος Φαχίμ Φ. μας είπε: «Πήγα στο αστυνομικό τμήμα τρείς ή τέσσερις φορές. Περίμενα στην ουρά δύο ή τρεις ώρες. Μετά το  ΕΣΠ μου έδωσε μια επιστολή και μπήκα». Οι αρχές μας επιβεβαίωσαν ότι δέχονται όλες τις μέρες της εβδομάδας αιτήσεις ασύλου από παιδιά που τα παραπέμπουν οι ΜΚΟ. Όμως, ακόμα και αν πράγματι είναι έτσι, δεν έχουν τη δυνατότητα όλα τα παιδιά να ζητήσουν τη βοήθεια του  ΕΣΠ ή των άλλων ΜΚΟ που προσφέρουν νομικές υπηρεσίες ενώ το σύστημα αυτό δεν εγγυάται την πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου.

Η πρόσβαση δυσχεραίνεται περαιτέρω και από το γεγονός ότι τα περισσότερα παιδιά που έδωσαν συνέντευξη ήταν αναλφάβητα ή δεν μπορούσαν να διαβάσουν ικανοποιητικά ώστε να κατανοήσουν το έντυπο υλικό για το άσυλο που είναι μερικές φορές διαθέσιμο στα κέντρα κράτησης. Κανένα από τα παιδιά από τα οποία πήρε συνέντευξη η  Human Rights Watch δεν είχε ενημερωθεί προφορικά από την αστυνομία για το δικαίωμα υποβολής ασύλου, παρά τις αντίθετες οδηγίες που δίδονται στην αστυνομία [124].

Η κατανόηση της έννοιας του ασύλου από τα παιδιά, ακόμα και από αυτά που έχουν υποβάλει αίτηση, ήταν πολύ περιορισμένη και τα παιδιά συχνά επαναλάμβαναν ότι, η κόκκινη κάρτα σημαίνει ότι δεν διατρέχουν κίνδυνο σύλληψης. Σύμφωνα με το δεκαπεντάχρονο Νουρουλά Φ. από το Αφγανιστάν, ο πατέρας του τού είπε να φύγει από ένα στρατόπεδο προσφύγων μετά το φόνο ενός συγγενή του λόγω των σχέσεων του με μια πολιτική ομάδα. Η κατανόησή  του της διαδικασίας ασύλου είναι η ακόλουθη «Ξέρω ότι άμα έχω την κόκκινη κάρτα είμαι νόμιμος για έξι μήνες, για αυτό και αποφάσισα να την πάρω». [125]

Το χρηματοδοτούμενο από την κυβέρνηση πρόγραμμα του Ερυθρού Σταυρού στην Πάτρα, αποτελούσε  θετικό παράδειγμα χορήγησης δυνατότητας πρόσβασης στις διαδικασίες ασύλου στα ασυνόδευτα παιδιά και γενικότερα στους αιτούντες άσυλο. Τα ασυνόδευτα παιδιά που συλλαμβάνονταν από την αστυνομία ή το Λιμενικό παραπέμπονταν στον Ερυθρό Σταυρό, ενημερώνονταν για το δικαίωμα να ζητήσουν άσυλο και τους προσφερόταν θέση σε κέντρο μέριμνας. Μέσα στα δύο χρόνια λειτουργίας του προγράμματος, ο Ερυθρός Σταυρός βοήθησε πάνω από 100 ασυνόδευτα παιδιά να υποβάλουν αίτηση ασύλου. Εν τούτοις, το πρόγραμμα διακόπηκε τέλη Αυγούστου του 2008, όταν εξαντλήθηκε η χρηματοδότηση της Ε.Ε και της ελληνικής κυβέρνησης. [126]  

Εκπροσώπηση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ασύλου

Όπως  προαναφέρθηκε, ένας ανήλικος άνω των 14 ετών, ο οποίος θεωρείται αρκετά ώριμος ώστε να κατανοήσει την έννοια του αιτήματος ασύλου, δεν είναι απαραίτητο να εκπροσωπείται από το νόμιμο επίτροπό του. Στην περίπτωση αυτή, η αστυνομία απλώς οφείλει να ενημερώσει τον επίτροπο του παιδιού. Αυτή η υποχρέωση ενημέρωσης του επιτρόπου του ανηλίκου δεν υφίσταται εάν ο ανήλικος είναι 16 ή 17 ετών, εάν είναι πιθανό να έχει γίνει 18 πριν την πρωτοβάθμια απόφαση ή εάν ανήλικος είναι έγγαμος ή έχει νυμφευθεί στο παρελθόν. [127] Τα νομικά αυτά παραθυράκια έχουν ως αποτέλεσμα την απουσία νομικής εκπροσώπησης και προστασίας των ασυνόδευτων παιδιών στις διαδικασίες ασύλου. 

Κανένα από τα παιδιά από τα οποία πήρε συνέντευξη η Human Rights Watch και που είχαν υποβάλει αίτηση ασύλου στο Διεύθυνση Αλλοδαπών Αττικής της Πέτρου Ράλλη, δεν είχε εκπροσωπηθεί από επίτροπο ή δικηγόρο. Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες ανέφερε στην  Human Rights Watch ότι δεν διαθέτει στο προσωπικό του ικανό αριθμό δικηγόρων ώστε να εξασφαλίσει την εκπροσώπηση των ασυνόδευτων παιδιών κατά την πρωτοβάθμια συνέντευξη[128]. Η Εισαγγελέας Ανηλίκων Αθηνών η οποία οφείλει να ενεργεί ως προσωρινός επίτροπος των ασυνόδευτων παιδιών στην περιοχή της, είπε στην Human Rights Watch ότι «δεν έχει ακούσει καμία περίπτωση ανηλίκου αιτούντος άσυλο που να μην εκπροσωπείται  κατά τη διάρκεια της συνέντευξης για το άσυλο». Κι όμως ήταν σαφές ότι δεν θεωρούσε την εκπροσώπηση αυτή ως μέρος της εντολής της.[129]

Η παρουσία δικηγόρου κατά τη συνέντευξη ασύλου φαίνεται ότι είναι σημαντική για τη διεξαγωγή της. Τα παιδιά που εκπροσωπήθηκαν, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα, είπαν στην Human Rights Watch ότι οι συνεντεύξεις τους με την αστυνομία κράτησαν αρκετή ώρα και μπόρεσαν να αφηγηθούν πλήρως την ιστορία τους.[130]

Συνέντευξη για το άσυλο

Με ελάχιστες εξαιρέσεις, τα παιδιά που δεν είχαν εκπροσωπηθεί, είπαν στην  Human Rights ότι η συνέντευξη για το άσυλο κράτησε περίπου 10 με 15 λεπτά, ότι τους έκαναν λίγες ερωτήσεις μάλλον γενικής φύσεως και δεν τους δόθηκε η ευκαιρία να εξηγήσουν πλήρως τους λόγους της αναχώρησής τους. Πολλά παιδιά δεν είχαν προετοιμαστεί σωστά για τη συνέντευξη και είχαν τη λανθασμένη αντίληψη ότι, εφόσον δεν τους έγιναν λεπτομερείς ερωτήσεις για τους λόγους για τους οποίους έφυγαν από τη χώρα τους, δεν ήταν απαραίτητο να αναφέρουν αυτές τις πληροφορίες. Επιπλέον, οι άνθρωποι που διεξάγουν τη συνέντευξη υποβάλλουν παραπλανητικές ερωτήσεις  ώστε να εκμαιεύσουν την απάντηση ότι οι αιτούντες άσυλο ήρθαν στην Ελλάδα για οικονομικούς λόγους.[131]

Ο Σάμι Φ., που την εποχή της συνέντευξής του ήταν 17, ανέφερε:

«Με ρώτησαν τι προβλήματα είχα. Τους είπα ότι ο πατέρας μου είναι αγρότης και ότι δεν είχαμε γη. Με ρώτησαν για την επαρχία και την περιφέρειά μου. Τους είπα για το διοικητή αλλά δε μου ζήτησαν λεπτομέρειες για το διοικητή. Υπήρχε διερμηνέας και η συνέντευξη κράτησε 15 λεπτά.» 

Ο δεκαεφτάχρονος Μούσα Μ. έδωσε συνέντευξη στην αστυνομία με τη βοήθεια διερμηνέα:

«Μου έκαναν κάποιες ερωτήσεις και μου πήραν αποτυπώματα. Υπήρχε μια Ιρανή διερμηνέας. Με ρώτησαν για το πρόβλημά μου στο Αφγανιστάν, πού είχα πάει και πότε μπήκα στην Ελλάδα. Μετά μου έδωσαν την κόκκινη κάρτα. Κράτησε 15 λεπτά...Η αστυνομία δε ζήτησε να μάθει την ιστορία μου κι έτσι δεν τους τη διηγήθηκα. Με ρώτησαν από ποια επαρχία κατάγομαι αλλά όχι από ποια περιφέρεια.» [132]

Ο Μούσα M. είπε στην Human Rights Watch ότι έφυγε από το Αφγανιστάν με την οικογένειά του στην ηλικία των 8 ετών λόγω της ανελέητης διακυβέρνησης ενός τοπικού διοικητή που οδήγησε στο διωγμό εκατοντάδων οικογενειών. Η αστυνομία δεν τον ρώτησε από ποια περιφέρεια (το Νταικούντι) κατάγεται η οικογένειά του και το ίδιο το αγόρι δεν γνώριζε ότι, αφότου έφυγε, η περιφέρειά  του είχε μετατραπεί σε επαρχία. Έτσι οι ελληνικές αρχές τον κατέγραψαν ως κάτοικο άλλης επαρχίας. Το γεγονός ότι δεν μπόρεσαν να καταγράψουν τόσο σημαντικές και βασικές πληροφορίες δυσχεραίνει ιδιαίτερα την επαλήθευση του ισχυρισμού του παιδιού με βάση τις πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής.[133]

Δύο παιδιά είπαν στη Human Rights Watch ότι έδωσαν συνέντευξη μόνο σε διερμηνέα χωρίς παρουσία αστυνομικού. Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει την παρουσία τουλάχιστον ενός αστυνομικού και ενός διερμηνέα κατά τη διάρκεια της συνέντευξης ασύλου. [134] Και στις δύο περιπτώσεις η διερμηνέας περιγράφηκε ως Ιρανή.

Ο Φαχίμ Φ., ένας δεκαεφτάχρονος από το Αφγανιστάν, περιέγραψε τη συνέντευξή του ως εξής:

«Πήγα στην αστυνομία και μου έκαναν μερικές σύντομες ερωτήσεις… Η συνέντευξη (έγινε) από μία  Ιρανή  διερμηνέα αλλά δεν ήταν παρών κανένας αστυνομικός. Η (Ιρανή) γυναίκα δεν έκανε πολλές ερωτήσεις. Με ρώτησε γιατί ήρθα, από πού ήμουν και για πόσο καιρό ήμουν στην Ελλάδα…Σημείωσε κάτι αλλά δεν ξέρω τι. Νομίζω ότι έγραψε ό, τι ήθελε να γράψει. Η συνέντευξη αυτή κράτησε 10 λεπτά. Δεν έκανε άλλες ερωτήσεις και εγώ απάντησα όλες τις ερωτήσεις της .»[135]

Ο Χαφέζ Σ., ένα δεκαεξάχρονο αγόρι είπε:

«Ήμουν σε ένα μεγάλο αστυνομικό τμήμα. Μια Ιρανή μου έκανε ερωτήσεις: Γιατί ήρθα και τι δυσκολίες αντιμετώπιζα. Δεν ήταν παρών κανένας αστυνομικός, μόνο η Ιρανή μου έκανε ερωτήσεις. Οι αστυνομικοί ήταν απασχολημένοι να παίρνουν δακτυλικά αποτυπώματα…Στο  ΕΣΠ έδωσα μιάμιση ώρα συνέντευξη. Ήταν πάρα πολλοί άνθρωποι στο αστυνομικό τμήμα για αυτό και δεν μπορούσαν να πάρουν συνεντεύξεις μεγάλης διάρκειας. Με ρώτησαν μόνο πολύ απλές ερωτήσεις στην αστυνομία…Απάντησα σε όλες τις ερωτήσεις που μου έκανε. Οι ερωτήσεις ήταν σύντομες και δεν μπόρεσα να εξηγήσω καλά την περίπτωσή μου .»[136]

Ο δεκαεξάχρονος  Χαμέντ Π., που κατάφερε τελικά να έχει πρόσβαση και να υποβάλει την αίτησή του καθαρίζοντας το δρόμο, μας είπε ότι του ασκήθηκε πίεση κατά τη διάρκεια της συνέντευξης να πει  ότι είχε έρθει για οικονομικούς λόγους. Είπε ακόμα ότι αισθανόταν φόβο απέναντι στον αστυνομικό κατά τη διάρκεια της συνέντευξης. Έδωσε τη συνέντευξη στο αστυνομικό τμήμα  της Πέτρου Ράλλη στις αρχές του 2008:

«Ο αστυνομικός με τα πολιτικά με ρώτησε κάτι και η Ιρανή μου είπε να πω ότι ήρθα για μια καλύτερη ζωή. Δεν ξέρω αν αυτό το είπε ο αστυνομικός ή όχι γιατί δεν τον καταλάβαινα. Είπα στην  Ιρανή ότι ήθελα να μιλήσω για τα άλλα μου προβλήματα. Τότε ο αστυνομικός μου έβαλε τις φωνές και φοβήθηκα. Δεν θυμάμαι τι είπα μετά…Νόμιζα  ότι αν έλεγα κάτι ακόμα, οι αστυνομικοί θα με πέταγαν έξω χωρίς χαρτιά. Ήμουν φοβισμένος. Στη συνέχεια μου είπαν να πάω δίπλα για δακτυλικά αποτυπώματα. Η Ιρανή επανέλαβε δύο ή τρεις φορές ότι έπρεπε να πω ότι ήρθα για μια καλύτερη ζωή. Η συνέντευξη κράτησε πέντε λεπτά.» [137]

Είπε στη  Human Rights Watch ότι έφυγε από το Αφγανιστάν μόνος του στην ηλικία των 13 επειδή τον απειλούσε ένας τοπικός διοικητής:

«Ήταν ένας διοικητής. Το όνομά του ήταν (ψιθυρίζει) [το όνομα δεν αποκαλύπτεται]. Πάντα όταν πήγαινα στη δουλειά  με σταματούσαν και μου έλεγαν να πάω μαζί τους. Αυτό το πρόσωπο ήθελε να κρατάει ανήλικα αγόρια για να χορεύουν και για άλλα. Φοβήθηκα και έφυγα από το Αφγανιστάν. Τότε ήμουν 13 χρονών. Πήγα στο Ιράν μόνος μου…Ο πατέρας μου είναι ηλικιωμένος. Ο διοικητής με απείλησε και μου είπε ότι αν έκανα παράπονα σε οποιονδήποτε θα με σκότωνε. Είχε μαζί του άλλα δύο ανήλικα αγόρια…Όταν η κυβέρνηση του Ιράν αποφάσισε να απελάσει τους Αφγανούς φοβήθηκα να γυρίσω πίσω και αποφάσισα να πάω στην Ευρώπη…Μιλήστε σε οποιονδήποτε στο [η τοποθεσία δεν αποκαλύπτεται] και ρωτήστε για τον [το όνομα του διοικητή δεν αποκαλύπτεται] Είναι πολύ κακός και όλοι τον ξέρουν.»[138]

Αν και οι αρχές σε περίπτωση υποβολής αίτησης ασύλου από έναν ανήλικο είναι υποχρεωμένες να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες μορφές δίωξης κατά των παιδιών, δεν δόθηκε η ευκαιρία στον  Χαμέντ Π. να εξηγήσει τις συνθήκες που τον οδήγησαν στη φυγή από το Αφγανιστάν. [139] Οι κατευθυντήριες γραμμές της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες σχετικά με  την αξιολόγηση των αιτήσεων ασύλου από Αφγανούς υπηκόους, αναφέρουν συγκεκριμένα ότι τα ασυνόδευτα παιδιά εξακολουθούν να εκτίθενται σε κίνδυνο εκμετάλλευσης και ότι υπάρχουν περιπτώσεις αγοριών που πέφτουν θύματα απαγωγής για σεξουαλική εκμετάλλευση. [140]

Οι ΜΚΟ και οι δικηγόροι που παρέχουν νομική συνδρομή και πληροφορίες στους αιτούντες άσυλο επιμένουν ότι η συνέντευξη σε πρώτο βαθμό για το άσυλο διεξάγεται με επιφανειακό τρόπο, ότι δεν υποβάλλονται οι κατάλληλες ερωτήσεις, ότι οι ισχυρισμοί των αιτούντων άσυλο απορρίπτονται συστηματικά και ότι εάν οι αιτούντες άσυλο κάνουν την παραμικρή αναφορά σε οικονομικούς λόγους, τότε οι ισχυρισμοί τους θεωρούνται αβάσιμοι. [141] «Δεν τους δίνουν την ευκαιρία να εξηγήσουν γιατί εγκατέλειψαν τη χώρα τους» μας είπε η Ευθαλία Παππά από το Οικουμενικό Πρόγραμμα Προσφύγων. [142]

Με παρόμοιο τρόπο, η κύρια οργάνωση για τα δικαιώματα των προσφύγων, το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, μας ανέφερε ότι πέραν της έλλειψης πόρων ένας άλλος λόγος για τον οποίο δεν αποστέλλονται δικηγόροι ως εκπρόσωποι των παιδιών κατά την πρωτοβάθμια συνέντευξη ασύλου, είναι το γεγονός ότι η διαδικασία σε πρώτο βαθμό δεν αποτελεί ουσιαστική αξιολόγηση των ισχυρισμών ενός ατόμου. [143] Μια μελέτη για λογαριασμό της  Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες έδειξε ότι οι αρχές χρησιμοποιούν ένα εισαγωγικό σημείωμα για τους φακέλους των αιτούντων άσυλο που έχει συνταχθεί εκ των προτέρων.  Το σημείωμα συμπεριλαμβάνει μια τυποποιημένη φράση σύμφωνα με την οποία ο αρμόδιος αξιωματικός δεν εισηγείται τη χορήγηση του καθεστώτος του πρόσφυγα. Το σημείωμα αυτό εισήχθη κατά λάθος σε τρεις φακέλους ανηλίκων που είχαν ζητήσει άσυλο και για τα οποία αντίθετα η πρόταση ήταν η χορήγηση του ασύλου. [144]

Οι αρχές δεν δημοσιεύουν το ποσοστό αναγνώρισης του καθεστώτος πρόσφυγα στις αιτήσεις ασύλου που υποβάλλονται από ασυνόδευτους ανηλίκους. [145] Μια μελέτη για λογαριασμό της  Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, που έγινε από ανεξάρτητους ερευνητές, έδειξε ότι η οι αρχές καθυστερούν την εξέταση των αιτήσεων ασύλου ασυνόδευτων ανηλίκων έως ότου τα παιδιά αυτά ενηλικιωθούν. [146]

Η Ευθαλία Παππά, από το Οικουμενικό Πρόγραμμα Προσφύγων, μας είπε ότι ακόμα και σε πειστικές περιπτώσεις, η αστυνομία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο αιτών άσυλο ήρθε για οικονομικούς λόγους:

«Πήγαμε με έναν ασυνόδευτο ανήλικο από την Ερυθραία στη συνέντευξη πρώτου βαθμού. Το αγόρι αυτό μπόρεσε να μας περιγράψει τα βασανιστήρια που υπέστη. Επειδή ήταν παρούσα η δικηγόρος, ο αστυνομικός ήταν υποχρεωμένος να καταγράψει το γεγονός. Στο τέλος όμως έγραψε «προδήλως αβάσιμη- ήρθε για οικονομικούς λόγους». Όμως ήταν παρών δικηγόρος. Πήραμε τα πρακτικά της συνέντευξης. Η δικηγόρος μας ήταν παρούσα στη συνέντευξη. Εάν δεν ήταν παρούσα, το παιδί δεν θα είχε τη δυνατότητα ούτε καν να διηγηθεί την ιστορία του .» [147]

Τα ευρήματα αυτά καταδεικνύουν το βαθμό στον οποίο η ελληνική Πολιτεία δεν τηρεί τις υποχρεώσεις της με βάση το διεθνές δίκαιο σχετικά με τα ασυνόδευτα παιδιά που ζητούν άσυλο. Το άρθρο 22 της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, υποχρεώνει τα συμβαλλόμενα κράτη να εξασφαλίζουν ότι «ένα παιδί το οποίο επιζητεί να αποκτήσει το νομικό καθεστώς του πρόσφυγα ή που θεωρείται πρόσφυγας…χαίρει της κατάλληλης προστασίας και ανθρωπιστικής βοήθειας, που θα του επιτρέψουν να απολαμβάνει τα δικαιώματά του», όπως αυτά θεσπίζονται από τη διεθνή νομοθεσία. [148] Η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού διευκρινίζει ότι η υποχρέωση αυτή συνεπάγεται μεταξύ άλλων «την υποχρέωση θέσπισης ενός λειτουργικού συστήματος ασύλου» και την «οικοδόμηση των απαραίτητων θεσμικών ικανοτήτων για την παροχή της εν λόγω μεταχείρισης σύμφωνα με τα εφαρμοστέα δικαιώματα» έτσι ώστε «τα παιδιά αιτούντες άσυλο, μεταξύ αυτών και εκείνα που είναι ασυνόδευτα ή χωρισμένα από την οικογένειά τους, να απολαμβάνουν τη πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου και στους άλλους συμπληρωματικούς μηχανισμούς που παρέχουν διεθνή προστασία ανεξάρτητα από την ηλικία τους ». [149]

Επιπλέον, η Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Παιδιού ζητά από τις αρχές να δίδουν προτεραιότητα στις αιτήσεις ασύλου των ασυνόδευτων παιδιών και συνιστά να εκπροσωπούνται τα παιδιά κατά τη διαδικασία ασύλου από πρόσωπο εξοικειωμένο με τον τόπο καταγωγής του παιδιού καθώς και από δικηγόρο. [150] Οι αρχές καλούνται ρητά να λαμβάνουν υπόψη τις θέσεις της  Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, να αναγνωρίζουν μέσα από τις εμπειρίες των παιδιών τις διάφορες εκδηλώσεις δίωξης και να δίδουν τη «μέγιστη προσοχή» σε αυτές τις μορφές δίωξης. [151]