I. Ασυνόδευτα Παιδιά Μετανάστες και Παιδιά που Ζητούν Άσυλο στην Ελλάδα.

Μέχρι το τέλος του 2008, θα έχουν εισέλθει στην Ελλάδα μέσα σε ένα χρόνο περίπου 1000 παιδιά που είναι είτε ασυνόδευτα είτε έχουν χωριστεί από την οικογένειά τους, δηλαδή είτε παιδιά που δεν συνοδεύονται από κανένα συγγενή ή άλλο ενήλικα υπεύθυνο για τη φροντίδα τους βάσει νόμου ή εθίμου, είτε παιδιά που έχουν χωριστεί από τους γονείς τους ή το άτομο που βάσει εθίμου, έχει αναλάβει την επιμέλειά τους, αλλά όχι απαραίτητα από άλλους ενήλικους συγγενείς τους,,.  Μόνο ένας μικρός αριθμός από τα παιδιά αυτά θα υποβάλει αίτημα ασύλου. Τα περισσότερα θα έρθουν σε επαφή με το κράτος όταν συλληφθούν από την αστυνομία και στη συνέχεια τους επιδοθεί διαταγή απέλασης. Για τους σκοπούς της παρούσας έκθεσης, όλα τα παραπάνω παιδιά θα αναφέρονται ως ασυνόδευτα παιδιά. 

Ο αριθμός των 1000 παιδιών αποτελεί εκτίμηση που βασίζεται σε διάφορες πηγές, όπως την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, διάφορες ελληνικές κρατικές υπηρεσίες καθώς και ΜΚΟ που παρέχουν υπηρεσίες μέριμνας.[7]  Η Human Rights Watch δεν κατόρθωσε να λάβει οριστικά επίσημα στοιχεία για τον αριθμό των ασυνόδευτων παιδιών στην Ελλάδα και οι αρχές δεν δημοσιεύουν στατιστικά του αριθμού των ατόμων που συλλαμβάνονται στην Ελλάδα χωρίς νόμιμα έγγραφα βάσει την ηλικία τους.[8] Αν και τυπικά, όλοι οι μετανάστες που συλλαμβάνονται από την αστυνομία καταγράφονται, εν τούτοις η αστυνομία συχνά δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει με ακρίβεια κατά πόσο ένα συγκεκριμένο άτομο είναι ανήλικος και μάλιστα ασυνόδευτος.

Εντύπωση προξενεί το γεγονός ότι οι επίσημες πηγές περιέχουν στοιχεία αντιφατικά μεταξύ τους ή στοιχεία που έρχονται σε αντίφαση με τα στοιχεία άλλων πηγών, καθώς και το ότι κανένας φορέας δεν φαίνεται να είναι υπεύθυνος για τη μόνιμη και συνολική παρακολούθηση των παιδιών που χρήζουν προστασίας. Το γεγονός ότι οι αρχές δεν έχουν σαφή εικόνα σχετικά με το πόσα ακριβώς ασυνόδευτα παιδιά ζητούν άσυλο ή πόσα παιδιά μετανάστες έχουν έρθει σε επαφή με επίσημους φορείς, υποδηλώνει σαφώς και το ίδιο το αντικείμενο της παρούσας έκθεσης: τη θεμελιώδη και συστηματική αποτυχία των Ελληνικών αρχών να παράσχουν προστασία σε αυτά τα νεαρά άτομα, που είναι ευάλωτα και εκτεθειμένα σε κινδύνους.

Φυγή από τη Φτώχεια, τη Δίωξη, την Εκμετάλλευση και τη Διακριτική Μεταχείριση

Τόσο οι κρατικές πηγές όσο και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις συμφωνούν γενικά ότι τα περισσότερα ασυνόδευτα παιδιά που έρχονται τώρα στην Ελλάδα προέρχονται κατά κύριο λόγο από το Αφγανιστάν και στη συνέχεια από χώρες που πλήττονται ιδιαίτερα από ένοπλες συγκρούσεις, όπως η Σομαλία και το Ιράκ .Ένας μεγάλος αριθμός προέρχεται και από άλλες χώρες. Εν τούτοις, δεδομένης της έλλειψης ηλικιακής κατανομής στα επίσημα στοιχεία για τη μετανάστευση, συνεχίζει να υφίσταται αβεβαιότητα ως προς τις χώρες από τις οποίες κατάγονται τα ασυνόδευτα παιδιά.

Από τα 53 ασυνόδευτα παιδιά που έδωσαν συνέντευξη στη Human Rights Watch (βλέπε ανωτέρω, «Μεθοδολογία και Σκοπός»), τα περισσότερα κατάγονταν από το Αφγανιστάν, και μάλιστα η πλειονότητά τους ανήκε στην εθνική φυλή Χαζάρα. Ένας σημαντικός αριθμός προέρχονταν από τη Σομαλία, κάποια από το Ιράκ και άλλα από τη Δημοκρατία του Κονγκό (Κονγκό-Μπραζαβίλ), τη Νιγηρία, τις Φιλιππίνες και το Πακιστάν. Η πλειονότητα των παιδιών ήταν αγόρια ηλικίας 15 έως 17 ετών.

Πολλά παιδιά από το Αφγανιστάν διηγήθηκαν παρόμοιες ιστορίες και λόγους για το ταξίδι τους στην Ελλάδα. Τα περισσότερα έφυγαν από το Αφγανιστάν σε νεαρή ηλικία τη δεκαετία του '90 με κύριο προορισμό  το Ιράν.  Πολλά παιδιά  είχαν μόνο αμυδρές αναμνήσεις από τη χώρα τους, την πόλη ή το χωριό τους. Σε κάποιες περιπτώσεις τα παιδιά είχαν φύγει μαζί με την οικογένειά τους, αλλά ένας σημαντικός αριθμός από τα παιδιά αυτά είχαν φύγει μόνα τους από το Αφγανιστάν. Κάποια δεν γνώριζαν τις ακριβείς περιστάσεις που οδήγησαν στη φυγή της οικογένειάς τους ενώ άλλα περιέγραψαν με λεπτομέρειες τη βία, την ξηρασία ή τη δίωξη από τους Ταλιμπάν.

Τα παιδιά από το Αφγανιστάν που είχαν εγκατασταθεί αρχικά στο Ιράν, είχαν αρχίσει να δουλεύουν ήδη από τα δέκα τους χρόνια για να ζήσουν τα ίδια και οι οικογένειές τους. Πολλά από αυτά εργάζονταν σε βιοτεχνίες κάτω από άθλιες συνθήκες ή σε οικοδομές και εκτελούσαν επικίνδυνες εργασίες. Αρκετά  παιδιά ανέφεραν στη  Human  Rights Watch ότι υπέφεραν από χρόνια προβλήματα υγείας σαν επακόλουθο της εργασίας αυτής από τόσο νεαρή ηλικία. Η συντριπτική πλειοψηφία τους ανέφερε ότι έφυγαν από το Ιράν επειδή η Ιρανική κυβέρνηση είχε αρχίσει τις απελάσεις των Αφγανών που δεν είχαν νόμιμο καθεστώς.[9]

 

Τα παιδιά που έφυγαν από το Αφγανιστάν ή, πιο πρόσφατα, από τους καταυλισμούς προσφύγων στο Πακιστάν, ανέφεραν σειρά παραγόντων που τα ώθησαν στην φυγή. Πολλά παιδιά διηγήθηκαν παρόμοιες ιστορίες για περιοχές όπου επικρατούσε αναρχία και στις οποίες κυριαρχούσαν οι τοπικοί πολέμαρχοι. Τα παιδιά είχαν διαφύγει για πολλούς λόγους: επειδή είχαν γίνει στόχος με σκοπό τη σεξουαλική κακοποίηση, ή για τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, την πολιτική συμπάθεια προς τους Ταλιμπάν ή απλά λόγω της φιλίας με την κόρη ενός ισχυρού τοπικού παράγοντα. Ένα παιδί μας είπε ότι έφυγε επειδή «ο πατέρας του δεν του φερόταν καλά» και ένα άλλο επειδή έμεινε ορφανό σε μικρή ηλικία. Όλα είχαν κοινές εμπειρίες παιδικής εργασίας, σχεδόν κανένα δεν ήξερε να διαβάζει και να γράφει, ενώ πολλά είχαν πάει στο σχολείο μόλις για δύο ή τρία χρόνια πριν διακόψουν για να εργαστούν. Δύο αδέρφια από το Αφγανιστάν, είχαν έρθει για να βρουν τη μητέρα τους που ήταν σε μια άλλη χώρα της ΕΕ. 

Ο αριθμός των παιδιών από άλλες εθνικότητες που έδωσαν συνέντευξη δεν ήταν αρκετός ώστε να αντλήσουμε γενικά συμπεράσματα για τους λόγους αναχώρησής τους. Εν τούτοις, αρκετά παιδιά από τη Σομαλία μας είπαν ότι κατάγονταν από το Μογκαντίσιου και έφυγαν λόγω της βίας και των συγκρούσεων. Ένα αγόρι από την Αφρική μας είπε ότι κυνηγήθηκε επειδή επιδίωξε την απονομή δικαιοσύνης για το φόνο της οικογένειάς του για πολιτικούς λόγους. Ένα αγόρι από το Ιράκ έφυγε όταν αφού θανατώθηκε ολόκληρη η οικογένειά του έγινε το ίδιο στόχος των ανταρτών.

Η Human Rights Watch δεν ασχολήθηκε στην έρευνα με την εμπορία  παιδιών και, από ό, τι γνωρίζουμε, δεν έχει διεξαχθεί καμία έρευνα για το θέμα αυτό από κάποια άλλη οργάνωση. [10] Ωστόσο μερικά από τα παιδιά που μας έδωσαν συνέντευξη φαίνεται να υπήρξαν θύματα εμπορίας. Επιπλέον, τα ασυνόδευτα παιδιά που καταφέρνουν να φθάσουν στην Ελλάδα κινδυνεύουν να πέσουν στα χέρια συμμοριών εμπορίας που δρουν στη χώρα για διάφορους σκοπούς, συμπεριλαμβανομένης και της εργασιακής εκμετάλλευσης (βλέπε κεφάλαιο VII για πληρέστερη ανάλυση). Τα ασυνόδευτα κορίτσια αντιμετωπίζουν ιδιαίτερους κινδύνους όμως παραμένουν σε μεγάλο βαθμό «αόρατα», ενώ δεν υπάρχουν για αυτά εξειδικευμένα κέντρα μέριμνας.   

Στην έκθεση αυτή, η  Human Rights Watch δεν εξετάζει το κατά πόσον τα παιδιά με τα οποία μιλήσαμε δικαιούνται να αναγνωρισθούν ως πρόσφυγες. Αναμφίβολα, για ορισμένα, ίσως και για πολλά από αυτά, τούτο ισχύει. Η έκθεση εστιάζεται στο ότι το σύστημα παροχής προστασίας και ασύλου δεν τα λαμβάνει καθόλου υπόψη- ανεξαρτήτως αν πρόκειται για παιδιά που ζητούν άσυλο ή που είναι μετανάστες.

   

Το Ιστορικό της Αποτυχίας στην Παροχή Προστασίας

Η εισροή ασυνόδευτων παιδιών μεταναστών και προσφύγων στην  Ελλάδα δεν αποτελεί καινούριο φαινόμενο. Ιδιαίτερα μετά την κατάρρευση της πρώην Γιουγκοσλαβίας και την κρίση που ξέσπασε στην Αλβανία στη δεκαετία του 1990, η Ελλάδα, δεχόταν εκατοντάδες ασυνόδευτα παιδιά από τρίτες χώρες στο έδαφος της, για περισσότερο από μία δεκαετία,. Ειδικότερα η παρουσία παιδιών από την Αλβανία,.που ήταν συνήθως ασυνόδευτα και ανήκαν στη μειονότητα των Ρομά της Αλβανίας υπήρξε ιδιαίτερα έντονη στις αρχές της δεκαετίας του '90. Πολλά από τα παιδιά αυτά ζούσαν στους δρόμους- ζητιάνευαν, καθάριζαν τα τζάμια των αυτοκινήτων στα φανάρια, πουλούσαν μικροαντικείμενα ή διέπρατταν μικρο-αδικήματα. Πιστεύεται ότι πολλά από αυτά υπήρξαν θύματα εμπορίας, ενώ ορισμένα φέρεται ότι τελικά έπεσαν θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης. 

Μέχρι σήμερα, ο συνολικός αριθμός των αλλοδαπών αυτών παιδιών στην Ελλάδα δεν είναι γνωστός και η κυβέρνηση δεν τήρησε ποτέ σχετικά αρχεία. Μια μελέτη της UNICEF του 2000 υπολόγισε την παρουσία περίπου 5.800 παιδιών του δρόμου (παιδιών των φαναριών) στη χώρα. ,Στην πλειοψηφία τους ήταν Αλβανικής καταγωγής, ενώ πάνω από το 14% των παιδιών αυτών φέρεται να ήταν Ιρακινής, Πακιστανικής ή Κουρδικής καταγωγής  .[11]

Η Ελληνική κυβέρνηση αντέδρασε στην παρουσία αυτών των παιδιών ακολουθώντας μια πολιτική καταστολής, υιοθετώντας ένα πρόγραμμα που έφερε, κατ' ευφημισμό, την ονομασία «Προστασία και κοινωνική φροντίδα των παιδιών στο δρόμο» και βάσει του οποίου τα παιδιά συλλαμβάνονταν και ορισμένες φορές αντιμετώπιζαν την κατηγορία της επαιτείας, που συνιστά ποινικό αδίκημα. [12] Μετά τη σύλληψή τους, τα παιδιά είτε οδηγούνταν σε μεγάλες δομές μέριμνας, όπως το ίδρυμα «Αγία Βαρβάρα» στην Αθήνα, είτε απελαύνονταν, για να ξαναπέσουν, μερικές φορές, στα χέρια κυκλωμάτων εμπορίας. [13]

Περίπου 500 παιδιά που είχαν συλληφθεί από την αστυνομία και είχαν οδηγηθεί στο ίδρυμα «Αγία Βαρβάρα», από το 1998 έως το 2002, εξαφανίσθηκαν από το ίδρυμα με την πάροδο του χρόνου και κανείς δε γνωρίζει πού πήγαν. [14] Η σταδιακή αναχώρησή τους δεν σήμανε συναγερμό στην Ελλάδα, έως ότου αναφέρθηκε μια τέτοια περίπτωση στον Αλβανικό τύπο. [15] Όταν ο Συνήγορος του Πολίτη διερεύνησε την υπόθεση, ανακάλυψε ότι το πρόγραμμα «Προστασία και κοινωνική μέριμνα για τα παιδιά στο δρόμο» δεν διέθετε θεσμική καθοδήγηση και το ίδρυμα «Αγία Βαρβάρα» είχε ανεπαρκές και μη καταρτισμένο προσωπικό [16] . Παρά την έρευνα του Συνηγόρου του Πολίτη, κανείς δε θεωρήθηκε υπεύθυνος για τη σοβαρή αυτή αμέλεια εις βάρος των παιδιών που είχαν τεθεί στη φροντίδα του Κράτους.

Η αποτυχία της ελληνικής κυβέρνησης να προστατεύσει επαρκώς τα παιδιά από τρίτες χώρες δεν έχει περάσει απαρατήρητη ούτε από τις διεθνείς οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το 2002, η Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού εξέφρασε τις ανησυχίες της για την ανεπαρκή προσοχή στην κατάσταση των ασυνόδευτων παιδιών μεταναστών και παιδιών που ζητούν άσυλο, και ζήτησε από την Ελλάδα να υιοθετήσει κατάλληλους μηχανισμούς για την αντιμετώπιση των ιδιαίτερων αναγκών των παιδιών αυτών. [17] Το 2004, η Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα   επισήμανε την «απουσία μέριμνας για την προστασία των παιδιών» και απηύθυνε έκκληση προς την Ελλάδα να προστατεύσει τα ασυνόδευτα παιδιά και να μην τα αφήνει ελεύθερα χωρίς να έχει λάβει προηγουμένως μέτρα για τη φροντίδα τους. [18] Το 2005, ο Ειδικός Εισηγητής των Ηνωμένων Εθνών για την  εμπορία  παιδιών, την παιδική πορνεία και την παιδική πορνογραφία εξέφρασε τις ανησυχίες του για την απουσία θεσμοθετημένου συστήματος προστασίας του παιδιού και την έλλειψη επαρκών χώρων φιλοξενίας για τα ασυνόδευτα παιδιά με αποτέλεσμα την έκθεσή τους στον κίνδυνο εμπορίας και σε άλλους κινδύνους. [19]

Τόσο η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες όσο και διάφοροι ελληνικοί θεσμοθετημένοι φορείς έχουν καταγγείλει κατά καιρούς συγκεκριμένες πτυχές της προστασίας των ασυνόδευτων παιδιών, μεταναστών ή προσφύγων. Το 2004, σε έκθεση της σχετικά με τις συνθήκες υποδοχής των ευάλωτων ομάδων, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, ζήτησε από την κυβέρνηση να βελτιώσει τις συνθήκες υποδοχής, να αποφεύγει τη σύλληψη των παιδιών και να  διευρύνει την πρόσβαση σε υπηρεσίες και σε παιδιά που δεν έχουν ζητήσει άσυλο. [20]

Το 2005, ο Συνήγορος του Πολίτη δημοσίευσε μια ειδική έκθεση για την κράτηση και την απέλαση των ανηλίκων μεταναστών και ζήτησε από την κυβέρνηση να αποφεύγει τέτοιες πρακτικές και να αντικαταστήσει τις διαδικασίες απέλασης με διαδικασίες  επαναπατρισμού,  οι οποίες θα σέβονται τα δικαιώματα των παιδιών. Επιπλέον, κάλεσε την κυβέρνηση να εντοπίζει, να καταγράφει και να παρέχει την κατάλληλη μέριμνα σε όλα τα ασυνόδευτα παιδιά στη χώρα. [21]

Παράλληλα, ο Συνήγορος του Πολίτη από κοινού με την  Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, εξέδωσαν το 2005 ένα πλήρες σύνολο κατευθυντηρίων οδηγιών για την αντιμετώπιση των ασυνόδευτων παιδιών που ζητούν άσυλο [22] . Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες δημοσίευσε το 2006 ένα πρόγραμμα  δράσης. [23] Στις αρχές του 2007, η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ζήτησε από την κυβέρνηση να απέχει από την κράτηση παιδιών, να προβαίνει σε συστηματική καταγραφή και ταυτοποίηση τους, να τους παρέχει εκπροσώπηση, να υιοθετήσει μια επίσημη διαδικασία διαπίστωσης της ηλικίας τους και να τους παρέχει κατάλληλη στέγαση. [24]

Η Ελληνική Νομοθεσία και το Σύστημα Προστασίας των Ασυνόδευτων Παιδιών

Η Ελληνική νομοθεσία αναγνωρίζει, έως ένα βαθμό, την υποχρέωση της Πολιτείας να φροντίζει και να προστατεύει τα ασυνόδευτα παιδιά.

Η πιο πρόσφατη ελληνική νομοθεσία για το άσυλο ορίζει ως ασυνόδευτο ανήλικο το πρόσωπο ηλικίας κάτω των 18 ετών, το οποίο φθάνει στην Ελλάδα χωρίς να συνοδεύεται από κάποιον ενήλικα υπεύθυνο για τη φροντίδα του σύμφωνα με το νόμο ή το έθιμο[25] και καθιστά υποχρεωτική την εκπροσώπησή του από έναν επίτροπο, ανεξάρτητα αν το παιδί έχει ζητήσει άσυλο ή όχι.[26] Σύμφωνα με το νόμο, οι ισχυρισμοί του παιδιού για τη χορήγηση ασύλου πρέπει να εξετάζονται από αρμόδιο υπάλληλο με βάση επίκαιρες και ακριβείς πληροφορίες και μετά από αντικειμενική και αμερόληπτη εξέταση, λαμβάνοντας υπόψη τις μορφές δίωξης που υφίστανται ιδιαίτερα τα παιδιά.[27] Εν τούτοις, στην πραγματικότητα, οι αιτήσεις ασύλου απορρίπτονται σε καθημερινή βάση χωρίς να προηγείται  δίκαιη και εμπεριστατωμένη αξιολόγηση (βλέπε κεφάλαιο IV).

Επιπλέον, υπάρχει έλλειψη νομικής προστασίας των ασυνόδευτων παιδιών που δεν ζητούν άσυλο καθώς και των παιδιών που δεν μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου λόγω των υφιστάμενων εμποδίων. Αν και τα παιδιά αυτά, σύμφωνα με το νόμο, εκπροσωπούνται από (προσωρινό) επίτροπο, το παράνομο καθεστώς τους ως μετανάστες που εισήλθαν παράνομα στη χώρα παραμένει αμετάβλητο, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο σύλληψης, κράτησης και απέλασης. [28]

Θεσμικές ευθύνες

Την ευθύνη για τα ασυνόδευτα παιδιά που έρχονται ως πρόσφυγες ή μετανάστες επιμερίζονται διάφορες κρατικές υπηρεσίες.

Η αστυνομία είναι υπεύθυνη για όλες σχεδόν τις πτυχές της μετανάστευσης και του  ασύλου-συμπεριλαμβανομένης της πρωτοβάθμιας κρίσης,  επί των αιτημάτων ασύλου καθώς και της απέλασης των μεταναστών. Το σύστημα αυτό στερείται αμερόληπτης εποπτείας καθώς είναι δυνατόν η μόνη επαφή που να έχει ένα ασυνόδευτο παιδί από τη στιγμή της εισόδου του μέχρι την απέλασή του να είναι  μόνο με την αστυνομία.

Το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Υπουργείο Υγείας) είναι υπεύθυνο για την παροχή στέγης, δυνατότητας πρόσβασης στις ιατρικές υπηρεσίες (συμπεριλαμβανομένων και των υπηρεσιών για τα θύματα κακοποίησης ή ένοπλων συρράξεων) και για την εξασφάλιση επαρκούς επιπέδου διαβίωσης στους αιτούντες άσυλο [29] . Παράλληλα, υποστηρίζει τις περιφερειακές κοινωνικές υπηρεσίες και τις ΜΚΟ κατά την παροχή  αυτών των υπηρεσιών.

Οι Εισαγγελείς Ανηλίκων ή οι Εισαγγελείς Πρωτοδικών δρουν ως προσωρινοί επίτροποι για όλα τα ασυνόδευτα παιδιά ανεξάρτητα από το αν έχουν ζητήσει άσυλο. [30]

Παράλληλα υπάρχουν  διάφοροι άλλοι φορείς που είναι αρμόδιοι να επιβλέπουν την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών στην Ελλάδα. Οι φορείς αυτοί δεν διαδραματίζουν λειτουργικό ρόλο στο σύστημα προστασίας ανηλίκων ή ρύθμισης της μετανάστευσης, αλλά λειτουργούν εποπτικά, για λογαριασμό των παιδιών, στα πλαίσια των ευρύτερων αρμοδιοτήτων που διαθέτουν για τον έλεγχο του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μεταξύ αυτών, συγκαταλέγονται ο Συνήγορος του Πολίτη που είναι επιφορτισμένος με την προστασία των δικαιωμάτων Eλλήνων και αλλοδαπών που βρίσκονται στη χώρα, ενώ διαθέτει ξεχωριστό κύκλο για τα δικαιώματα του παιδιού, [31] και η Ελληνική Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα που εξετάζει ζητήματα που αφορούν στην προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου, αναπτύσσει πρωτοβουλίες για την ευαισθητοποίηση των πολιτών και αποτελεί συμβουλευτικό όργανο της Πολιτείας σε θέματα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  [32]

Επιπλέον, πολλές ΜΚΟ όπως το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, το Οικουμενικό Πρόγραμμα Προσφύγων, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός και η ΑΡΣΙΣ, παρέχουν υπηρεσίες που χρηματοδοτούνται από το Κράτος. Μεταξύ των υπηρεσιών αυτών συμπεριλαμβάνεται η παροχή νομικών συμβουλών προς τους αιτούντες άσυλο και η βοήθεια για την πρόσβαση των ασυνόδευτων παιδιών και των άλλων ομάδων στις κοινωνικές υπηρεσίες. Όμως, γενικά οι οργανώσεις αυτές δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους και η πρόσβαση στις υπηρεσίες τους έξω από την Αθήνα είναι περιορισμένη.

Παρά τη διαρκή κριτική κατά της πολιτικής της Ελλάδας και τις εκκλήσεις για βελτίωση του συστήματος παιδικής προστασίας που διαθέτει, η έρευνα της  Human Rights Watch για τους σκοπούς της παρούσας έκθεσης έδειξε ότι το σύστημα προστασίας των ασυνόδευτων παιδιών δε λειτουργεί σωστά και τα παιδιά εξακολουθούν να πέφτουν θύματα βίας και κακοποίησης, ενώ οι σωστοί, έστω και περιορισμένης εμβέλειας, νόμοι δεν εφαρμόζονται. Ούτε η αστυνομία αλλά ούτε και οι υπόλοιπες υπηρεσίεςκαταβάλλουν αποτελεσματικές προσπάθειες για τηνυλοποίηση των νόμιμων υποχρεώσεών τους, ώστε να εξασφαλισθεί στα παιδιά αυτά το επίπεδο προστασίας που δικαιούνται. Πολλές φορές, στα πλαίσια του συστήματος, τα παιδιά δεν είναι απλώς θύματα μέτρων που παραβιάζουν τα δικαιώματά τους λόγω παραλείψεων, αλλά υφίστανται πράξεις βίας και κτηνωδίας από εκείνους που υποτίθεται ότι είναι υπεύθυνοι για την ασφάλεια και την ευημερία τους. Οι αποτυχίες του παρελθόντος δεν οδήγησαν στις επιτακτικά απαιτούμενες βελτιώσεις του συστήματος παιδικής προστασίας.

.