Të Garantohet që Misioni i Drejtuar nga BE-ja të jetë Transparent dhe të Respektoje të Drejtat e Njeriut

Nëse kërkon që të dalë i suksesshëm, misioni ndërkombëtar në Kosovë i drejtuar nga BE-ja duhet ti trajtojë çështjet e të drejtave të njeriut me kujdes tepër më të veçante sesa paraardhësit e tyre Kombet e Bashkuara. Kontrolli mbi ushtrimin e kompetencave të medha të misionit të Kombeve të Bashkuara ka qenë i paktë dhe kjo ka çuar në kufizimin e legjitimitetit të tyre në sytë e popullit.

Mungesa e pergjegjësise në Kosovë u shfaq hapur në 2007-tën kur policija e UNMIK-ut ju përgjigj një proteste të dhunshme në shkurt me forcë vdekjeprurëse, që solli si pasojë humbjen e jetes së dy pretestuesve. Kritikat e mëdha mbi misionin e Kombeve të Bashkuara për mënyren sesi e trajtuan periudhën pasuese nxorri në pah mungesën e mekanizmave të pavarur në lidhje me pergjegjshmërine dhe mbikqyrjen nga ana e policisë së Kombeve të Bashkuara. Ajo kishte nevojë për mbështetje në zgjidhjet ad hoc, për ti mos i shkaktuar kështu dëme të konsiderueshme reputacionit të institucioneve ndërkombëtare që u mungonte pergjegjësia efikase.

Institucioni i Avokatit të Popullit, i cili ka qënë një makanizëm kyç i përgjegjësisë dhe që gëzon besim të gjëre në komunitetet e Kosovës, është penguar në punën e tij nga pasigurija e mandatit, mbas kalimit nga autoritetet ndërkombëtare në ato vendase në fillim të 2006-tës. Vetëm në dhjetor të 2007-tës UNMIK-u konfirmoi që mbetet nën mbikqyrjen e Institucionit të Avokatit të Popullit. U deshen pothuajse dy vjet për të përmbushur boshllëkun në të cilin Avokati i Popullit me vetëdije refuzonte të pranonte ankesat ndaj UNMIK-ut. Funksionimi i këtij Institucioni është penguar gjithashtu nga dështimi i Kuvendit të Kosovës (Parlamentit) për të rënë dakort në zgjedhjen e një kandidati të përshtatshëm dhe të kualifikuar për postin në fjalë.

Komuniteti ndërkombëtar nuk mund të përmbushi me sukses ndërtimin e institucioneve demokratike të Kosovës nëse nuk është i pregatitur në trajtimin e protokollit të caktuar me kujdes të posaçëm dhe me pavarësi. Rëndësi te veçantë ka  sidomos misioni policor dhe gjyqësor i  BE-së, duke marrë parasysh që vetë karakteri i këtyre funksioneve ka gjasa të shkaktojë shqetësime individuale në lidhje me të drejtat e njeriut.

Rekomandime:

• Misioni policor dhe gjyqësor i BE-së duhet ti përkushtohet me kujdes të veçantë Institucionit të Avokatit të Popullit dhe të bashkëpunoje plotësisht me hetimet e tyre.
• Autoritetet e Kosovës duhet të bashkëpunojnë plotësisht me Institucionin e Avokatit të Popullit.  Kuvendi i Kosovës duhet të sigurojë qe kandidatët e përzgjedhur për postin e Avokatit të Popullit të zotërojne eksperiencën e nevojshme dhe të kenë dëshmuar përkushtim për të drejtat e njeriut.