V. Sapilitang Pagtatrabaho, Trafficking, Pang-aalipin at Mala-aliping Kalagayan

Naisadokumento ng Human Rights Watch ang malawak na saklaw ng pang-aabuso sa mga migranteng domestic worker sa Saudi Arabia, kasama ang panloloko sa recruitment, paglabag sa kalayaang gumalaw, pisikal at seksuwal na pang-aabuso, labor exploitation, at double victimization sa sistemang criminal justice. Tatalakayin ng malaliman sa mga susunod na kabanata ang lahat ng mga isyung ito. Sa ilang kaso, sabay-sabay na naranasan ng domestic worker ang mga pang-aabusong ito.

Nakapanayam ng Human Rights Watch ang 36 kababaihan at dalagitang domestic worker na ang kalagayan ay katumbas na ng sapilitang paggawa, trafficking, pang-aalipin o mala-aliping kalagayan. Ipinapakita ng mga sumusunod na case studies kung paano ang sari-saring uri ng pang-aabuso, mula recruitment hanggang employment, ay maaaring sama-samang naglilikha ng ganitong mga kondisyon sa karanasan ng domestic worker.

Wala pang lumalabas na pagtantiya sa bilang ng mga nasabing kaso sa Saudi Arabia, bagaman kaunti lamang ang ganitong kapansin-pansin na mga kaso kumpara sa mga karaniwang reklamo ng naantalang sahod at sobrang trabaho. Gayunpaman, maraming kaso ng sapilitang pagtatrabaho, trafficking, pang-aalipin o mala-aliping kalagayan ang malamang na hindi na matutukoy o maiuulat dahil sa pagkabukod ng manggagawa, kawalan ng impormasyon tungkol sa kanyang karapatan, at ang kapangyarihan ng amo na magpauwi anumang oras.

Ipinagbabawal ng International Law ang sapilitang paggawa, trafficking, at mga institusyon o gawi na katumbas ng pagkaalipin o pagkabusabos. Ang Universal Declaration of Human Rights, ang International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR), ang ILO Forced Labor Convention, ang Trafficking Protocol, ang Slavery Convention, ang Supplementary Convention on the Abolition of Slavery, ang Slave Trade, ang Institutions and Practices Similar to Slavery (Supplemental Slavery Convention), at ang Rome Statute establishing the International Criminal Court ang mga pangunahing pinagmumulan ng international law na nagpapaliwanag at nagbabawal sa mga ganitong gawi.[67] Sa pamamagitan ng royal decree, binuwag noong 1962 ng dating hari na si King Faisal ang pang-aalipin sa Saudi Arabia.

Sapilitang Pagtatrabaho

Ayon sa ILO Convention on Forced Labor, Number 29, ang ibig sabihin ng puwersahan o sapilitang pagtatrabaho ay " lahat ng trabaho o serbisyo na hinihingi sa isang tao sa ilalim ng banta ng parusa at kung saan hindi binoluntaryo ng nasabing tao ang kanyang sarili." [70]

Ipinaliwanag nang mabuti ng ILO ang mga halimbawa ng "banta ng parusa" kasama ang "pisikal na pananakit sa manggagawa o malalapit dito, pagkukulong, pagmumulta, pagsuplong sa awtoridad (police, immigration) at deportasyon,  pagtanggal sa kasalukuyang trabaho, pagtangging papasukin sa ibang trabaho, at ang pag-alis ng karapatan at pribilehiyo" [71] Sa karamihan ng nirepaso naming kaso ng sapilitang pagtatrabaho sa Saudi Arabia, ikinukulong ng mga amo ang domestic worker sa bahay na pinagtatrabahuan, kasama ang pagkandado mula sa labas, at di pagbigay ng pasaporte, bagay na naglalagay sa manggagawa sa banta ng pagka-aresto at parusa kung sila ay tatakas. Katulad sa kaso ni Nour Myati, ilang amo ang gumawa o nagbanta ng pananakit, at lalong lumalala ang parusa kung magtangkang tumakas ang manggagawa.

Kasama sa halimbawang ibinigay ng ILO sa hindi boluntaryong anyo ng paggawa ang: Pagkukulong sa loob ng pinagtatrabahuan, psychological pressure (utos na magtrabaho kasabay ng banta ng parusa o multa), pamemeke ng pagkakautang, napakataas na interes, at iba pa), panloloko sa klase at takda sa oras ng paggawa,pag-ipit at hindi pagbibigay ng sahod, at pag-hawak sa mga dokumentong nagpapakilala sa manggagawa at iba pang personal at mahalagang mga pag-aari.. [72]

Marami kaming na-dokumentong kaso ng mga domestic worker na pumaloob sa mga criteria na ito.Nagkakaisa ang mga opisyal ng gobyernong Saudi, opisyal ng mga embahada, at mga domestic worker na karaniwang gawi ng mga amo ang paghawak sa pasaporte ng manggagawa. Pag-ipit at di pagbayad ng sahod pinaka-karaniwang reklamo na inihahapag ng mga domestic worker sa mga awtoridad. Gaya ng malalimang pagtalakay, niloloko ng maraming mga labor agent ang domestic worker sa usapin ng laman ng kontrata.

Ang paghingi ng Saudi Arabia sa mga domestic worker ng pahintulot ng amo para makakuha ng kinakailangang clearance ("exit visa") upang makaalis ng nasabing bansa ang nagpapataas ng panganib ng sapilitang pagtatrabaho. Nakapanayam ng Human Rights Watch ang ilang mga domestic worker na napilitang magtrabaho ng ilang buwan, sa iba ay ilang taon, na lampas sa kanilang kontrata, dahil sa ayaw silang payagan ng mga amo na umalis ng bansa. Mas malalim na tatalakayin ang pangangailangan na ito sa Chapter VI sa bandang baba.

Kahit na dumating ng Saudi Arabia ang domestic worker na hindi pinilit at may sapat na kaalaman sa papasukang trabaho, posible pa ring bumagsak sila sa katayuang pilit na paggawa. Pinansin ng ILO na posibleng bawiin ng manggagawa ang ibinigay nitong malayang pagpayag: "maraming biktima ang sa umpisa ay kusang pumapasok sa sapilitang paggawa… upang malaman lamang sa katagalan na wala silang kalayaan na umatras sa trabaho. Sa dakong huli ay hindi na nila maiwan ang trabaho dahil sa ligal, pisikal o psychological pressure. "[73] Halimbawa, maraming mga domestic worker ang kusang bumabagsak sa kalagayang sapilitang paggawa dahil hindi pinayagan ng kanilang amo ang exit visa para makaalis ng naturang bansa, inipit ng ilang buwan o taong sahod, o ikinulong sila sa lugar na pinagtatrabahuan.

Trafficking

Sakop ng trafficking ang anumang akto ng recruitment, pagdadala, pagtanggap, pagbenta, o pagbili ng mga tao gamit ang puwersa, pandaraya, panlilinlang, o iba pang taktika ng pamimilit para ilagay sila sa katayuang pinilit na paggawa, pagkaalipin, o pagkabusabos. [75]   Nangyayari ang ganitong mga kundisyon kapag kinukuha ang paggawa sa pamamagitan ng pisikal o di-pisikal ng paraan ng pamimilit, katulad ng blackmail, pandaraya, panloloko, pananakot o paggamit ng puwersa, o psychological na panggigipit.

Magkaugnay ang migrasyon at trafficking, sapagkat ginagamit ng mga trafficker ang mga proseso sa pagpapalabas ng tao. Halimbawa, maaaring lokohin ng recruiter ang mga umaasang domestic worker tungkol sa daratnan nilang aktuwal ng kundisyon ng paggawa. Sa kaso ni Ani R., isang taga Saudi, isang labor agent na Indonesian, at isang migranteng manggagawa na Indonesian ang nagpapaniwala sa kanyang  pupunta siya ng Saudi Arabia para magka-asawa.  Pero dinala siya roon noong taga Saudi bilang domestic worker at trinato gaya ng inaasahan.  Maaaring matagpuan ang mga biktima ng trafficking sa mga kalagayan ng forced labor sa sa loob ng bahay at iba pang anyo ng forced labor, forced sex work, at forced marital arrangement.

Pinagbabawal ng anti-trafficking na batas ng Saudi Arabia (tingnan sa "mga bagong reporma," sa itaas) ang lahat ng anyo ng trafficking, at kasama rito ang mga particular na probisyong ukol sa migrant workers at kabataan. Halimbawa, ipinagbabawal ng nasabing batas ang pagbebenta ng work permit, pagtanggap ng kumisyon kapalit ng pagka-empleyo, pagsuway sa kasunduan sa kontrata, at pagtratong imoral.[76] Medyo magaan ang parusa, kasama ang pagbabawal sa mga sumuway na mag-recruit ng dayuhang manggagawa sa loob ng limang taon. Ang umulit sa pagsuway ay maaaring patawan ng permanenteng ban sa pag-recruit ng dayuhang manggagawa.[77]

Paulit-ulit na naitatampok sa taunang ulat na United States Trafficking in Persons ang Saudi Arabia bilang isa sa pinakamalalang bansa sa mundo sa pagtugon nito sa human trafficking. Kinilala ng US State Department na ang mga pang-aabuso sa recruitment, ang sistemang kafala, at ang pagtrato ng mga amo sa migrant workers ay nakakadagdag sa paglawak ng trafficking para sa sapilitang paggawa. Sinabi ng 2008 report na,

Hindi lubusang sumusunod ang Saudi Arabia sa minimum na pamantayan para wakasan ang trafficking at hindi rin ito nagsisikap na gawin ito. Wala pa ring sapat na batas anti-trafficking ang gobyerno, at, sa kabila ng maraming patunay ng laganap na trafficking, hindi ito nag-ulat ng kahit anong kriminal na pag-uusig, pag-hatol, o pagpapakulong sa mga kaso ng trafficking ng mga dayuhang domestic worker. [78]

Sanhi ng pagkabigo ng Saudi Arabia na magsimula ng kahit minimum na pamantayan para labanan ang trafficking, maaari na itong tumanggap ng parusa mula sa United States. Subalit tatlong taon nang umuurong ang Estados Unidos sa ganitong parusa sa ngalan ng pambansang interes nito.

Pagka-alipin at Mala-aliping Kalagayan

Ang katayuan ng pagkaalipin ay naitatangi ng paggamit ng kapangyarihan ng pagmamay-ari sa isang tao. [79] Ang Elements of Crime, na nagpapalawig kung paano dapat bigyang-kahulugan ang Rome Statute (na nagtatatag ng International Criminal Court), nagbibigay ng pinakabagong depinisyon ng pagkaalipin: "Ginamit ng maysala ang isa o lahat ng kapangyarihang kaakibat ng karapatang mag-ari ng isa o maraming tao, tulad ng pagbili, pagbenta, pagpapahiram, o ipinagpapalit ang naturang tao o mga tao, o sa pamamagitan ng pagkakait ng kanilang kalayaan." [80] Idinagdag nito na

Ang nasabing pagkakait ng kalayaan ay maaaring, sa ilang pagkakataon, kasama ang paghingi ng paggawa o pagsadlak sa tao sa katayuang busabos, ayon sa depinisyon nito sa  Supplementary Convention on the Abolition of Slavery. [81]

Ang kalagayan ni Haima G. ay katumbas na ng trafficking at katayuang pagka-alipin, dahil niloko siya ng kanyang mga kamag-anak tungkol sa papasukang trabaho sa abroad, ginahasa siya ng kanyang agent, at tinakot siya ng kanyang amo na ibalik sa abusadong agent kapag nagreklamo siya. GInahasa siya ng kanyang amo, hinawakan nito ang kanyang pasaporte, at Ikinandano siya sa bahay para hindi makatakas.

Aming napag-alaman na ang kumbinasyon ng napakataas na halaga ng recruitment fee na binabayaran ng mga among Saudi at ang kapangyarihan na binibigay sa kanila ng sistemang kafala na nagbibigay ng kapangyarihan kung pwedeng magpalit ng amo ang manggagawa o umalis ng Saudi ang nagbigay sa ilang amo ng  kaisipan na pwede silang umasta na pag-aari nila ang domestic worker. Ayon sa mga recruitment agent at opisyal ng mga embahada na nakapanayam ng Human Rights Watch, karaniwang nagbabayad ang mga amo ng 6,000-9,000 riyal ($1,560-2,340) para makakuha ng domestic worker.  Ang pagbanggit ng amo na "binili" niya si Haima G. sa halagang 10,000 riyal dahil nagbayad siya ng 10,000 riyals ang nagsasalarawan ng kaisipan ng pagmamay-ari na nagluluwal ng mala-aliping kalagayan.

Ikinakatwiran ng ilang amo sa paghawak nila sa pasaporte ng domestic worker at paghihigpit sa kalayaang kumilos na nagbayad sila ng malaking halaga sa pag-recruit at ayaw nilang tumakas ang domestic worker, at dahil dito ay mawawala ang kanilang "pinuhunan." Sa kahabaan ng ulat na ito, may mga halimbawa ng mga amo na nagbabanggit ng malaking halaga na binayaran nila para bigyang katwiran ang pang-aabuso sa manggagawa. Tulad ng kaso ni Haima G., maaaring iparamdam ng amo na binili sila nito, at karaniwang nagmamanipula upang ibukod ang babaeng migrante at matakot ang mga ito sa kalayaan nila sa Saudi Arabia.

Nakapanayam namin ang maraming domestic worker, opisyal ng mga embahada, at mga mamamayang Saudi na nagsabing ang hindi makataong pagtrato at pagtingin ng ilang amo sa mga domestic worker ay katulad ng mala-aliping kalagayan. Sa ilang panayam, tinawag ng mga domestic worker ang kanilang amo na "master" o "owner," o ang karanasan nila na "ibinenta." Sinabi ng isang mataas na opisyal ng isang konsulado na, "Tinatrato sila ng mga Saudis bilang ari-arian, alipin, at parang baka. Ang domestic helper ay alipin at walang karapatan ang mga alipin. Kaya hindi saklaw ng batas paggawa." [82]

Maaari ding isadlak ng mga recruitment agent sa mala-aliping kalagayan ang mga domestic worker sa pamamagitan ng pagtulak sa mga ito na magtrabaho sa mga bagong amo kahit gusto ng mga itong umuwi, pagmaltrato sa mga ito, at pag-umit ng suweldo. Nakapanayam ng Human Rights Watch ang mga domestic worker na nag-akalang binili sila at ibinenta. Sabi ni Gina R., "Ikinakandado ang agency noong tumuloy ako doon. Kanin lang ang pinapakain sa isang araw… Gusto ko nang umuwi sa Pilipinas. Gusto ko nang umuwi, sabi ko. Wala silang sinabi na ibebenta nila ako sa ibang amo. Sabi ko, "Ayoko nang magtrabaho dito." Sa sahig ako pinatulog at walang sapin o kumot." [83]

Lumapit minsan si Haima G. sa embahada ng Pilipinas at sa Saudi police. Nahuli nila ang amo niya. Ayon sa sistemang diya(blood money) sa mga kaso ng aisas(retribution), maaaring tumanggap ang biktima ng bayad na pera mula sa nagkasala pagkatapos na ibaba ng pinal ng korte ang pasyang guilty. Diya o "blood money" ang tawag sa kabayarang ito. Natalo ang kaso ni Haima G., at umuwi siya sa Pilipinas na walang nakuhang anuman matapos maghintay ng lampas sa isang taon na matapos ang kanyang kaso.